Przedmiot: Analiza ekonomiczna

Analiza ekonomiczna

Pobierz ten dokument Wróć do kategorii

 

Podstawowe pojęcia

 

Analiza - polega na poznaniu obiektów i założonych zjawisk poprzez ich rozłożenie na elementy składowe  i badanie zależności zachodzących pomiędzy tymi elementami.

Celem  analizy jest ocena struktury badanej całości oraz poznanie mechanizmów funkcjonowania tej całości.

Rozróżniamy przede wszystkim:

analizę strukturalną

analizę przyczynową

 

Analiza nie wystarcza dla zbadania samej istoty badanych zjawisk czy też  procesów . potrzebna jest również synteza, która składa się z oceny oraz diagnozy.

 

Celem oceny jest udzielenie odpowiedzi, czy w danych warunkach i przy przyjęciu określonych kryteriów oceny było czy też  prawdopodobnie będzie dobrze bądź źle .

 

Diagnoza ma nam udzielić odpowiedzi na pytanie : co było przyczyną takiego a nie innego stanu jaki został stwierdzony w wyniku przeprowadzonych badań analitycznych.

 

3 znaczenia analizy ekonomicznej:

 

Jako dyscyplinę naukową , która zajmuje się opracowywaniem metod , które służą do badania zależności zjawisk , jak również zajmuje się przystosowaniem metod wprowadzanych przez inne dyscypliny dla potrzeb badań analitycznych.

Jako proces zmierzający do postawienia diagnozy

Jako pewien dokument, który jest produktem przeprowadzonych czynności

 

Generalnie analiza ekonomiczna zajmująca się badaniem zjawisk i procesów ekonomicznych dzieli się na:

1. Analizę techniczno-ekonomiczną, której centrum zainteresowania są poszczególne odcinki prowadzonej działalności. Przedmiotem tej analizy mogą być

koszty prowadzonej działalności

gospodarka zasobami ludzkimi

gospodarka zasobami materiałowymi

wartość przedsiębiorstwa

działalność marketingowa

Analizę finansową, zajmuje się oceną sytuacji finansowej posiadanych majątków i źródłami pochodzenia tego majątku oraz ostatecznym wynikiem prowadzonej działalności.

 

W badaniach analitycznych  wykorzystuje się odpowiednie mierniki, które nazywa się wskaźnikami i dzielimy je na :

Ilościowe , wyrażone są w jednostkach naturalnych oraz wartościowych 9czas pracy, kwota przychodów ze sprzedaży, wartość majątku)

Jakościowe , które są relacją dwóch wielkości * produktywność pracy , * rentowność

 

Ponadto wskaźniki są dzielone ze względu na szereg innych kryteriów:

 

 

Ze względu na pojemność , przez które należy rozumieć zakres zjawisk , które  znajdują odzwierciedlane we wskaźniku. Dzielimy je na :

- syntetyczne odzwierciedlające efekty całego splotu różnych zdarzeń (kwota zysku, rentowność sprzedaży, produktywność pracy , zwrot z inwestycji )  

- cząstkowe  odzwierciedlają niewielki obszar zdarzeń (zużycie materiałów na jednostkę , czas pracy niezbędny na wytworzenie określonego produktu, zużycie maszyn i urządzeń)

 

 Ze względu na możliwość kształtowania wielkości wskaźnika  można je dzieli

ć na:

sterowne , których poziom jest uzależniony od decyzji podejmowanych przez przedsiębiorstwo

nie sterowne to te które zależą od otoczenia przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo nie ma na nie wpływu (stawki podatku, cło , ceny)

 

 

 Ze względu na  uzależnienie od wskaźnika  pozytywnej czy negatywnej oceny prowadzonej działalności , dzielimy je na:

preferencyjne

neutralne

Jeżeli od pierwszych  składników uzależnimy np. wysokość premii kadry zarządzającej to niewątpliwie będą te wskaźniki szczególnie badane kontrolowane  przez  pracowników a jednocześnie  będą  motywacją do podejmowania takich działań , które doprowadzą do maksymalizacji tych wskaźników.

 

Te wskaźniki od których poziomu nie uzależnia się oceny prowadzonej działalności nazywa się neutralnymi.

 

Wszystkie wskaźniki mogą być klasyfikowane ze względu na wyżej wymienione kategorie. Mogą być prowadzone niezależnie od siebie jak również razem.

 

Rodzaje analizy - klasyfikacja

ze względu na przeznaczenie

ze względu na czas , którego analiza dotyczy

ze względu na zastosowanie metody badawczej

ze względu na szczegółowość analizy

 

ze względu na przeznaczenie

Wyodrębnia się analizę :

zewnętrzną przeznaczoną dla banków , kooperantów, akcjonariuszy, inwestorów (dokument sporządzony na użytek odbiorców zewnętrznych są elementami sprawozdania finansowego - bilans, rach. Zysków i strat , sprawozdanie z przepływów pieniężnych)

wewnętrzną jest skierowana do osób  zarządzających danym podmiotem.

 

2.   ze względu na czas , którego analiza dotyczy

Ze względu na horyzont czasowy którego dotyczy analiza, wyróżniamy :

retrospektywną dotyczy zjawisk , które miały miejsce w przeszłości i wyniki tej analizy powinny umożliwić podejmowanie takich decyzji , które będą służyły zapobieganiu niekorzystnym skutkom  natomiast będą utrwalały tendencję korzystną.

operacyjną , która ma na celu przygotowanie informacji analitycznej o zjawiskach relatywnie krótkich, okresowych, a więc służy ona bieżącemu korygowaniu odchyleń w poziomie określonych wskaźników.

prospektywną , która dzieli się na : taktyczną , która obejmuje okres nie dłuższy niż 1 rok oraz strategiczną   dotyczącą kilku lat.

 

 

ze względu na zastosowanie metody badawczej wyróżniamy :

funkcjonalną polega na badaniu określonych aspektów prowadzonej działalności przez wyspecjalizowane osoby. W związku z tym ta analiza będzie się charakteryzować dużą dozą subiektywizmu, jest to słaba strona tej analizy.

kompleksowa  powinna być wolna od niedoskonałości, które cechują analizę funkcjonalną. Powinna być prowadzona w uporządkowany sposób wykorzystywać określone wskaźniki oraz wskazywać na istotne zależności przyczynowo - skutkowe.

decyzyjną  jej zadaniem jest zbadanie konsekwencji ekonomicznych różnego rodzaju decyzji.

 

ze względu na szczegółowość analizy rozróżniamy :

 

Ogólną opiera się na kilku odpowiednio dobranych wskaźników, są to wskaźniki o charakterze syntetycznym

Szczegółową posługującą się dużą liczbą wskaźników, dotyczy ona określonego problemu.

 

 

Przebieg procesu badawczego dzielimy na dwa etapy :

 

charakterystyka ogólną i sprowadza się do części opisowej, oraz wskaźników strukturalnych i dynamiki zmian badanych zjawisk. W dużym zakresie wykorzystujemy metodę porównań. Przedmiotem badań mogą być zjawiska o jednorodnej treści ekonomicznej , oraz o różnorodnej treści ekonomicznej ale wzajemnie ze sobą powiązanych.

 

Badanie zależności zjawisk.

 

Celem jest ustalenie jakie czynniki i w jakim stopniu oddziaływały na stwierdzone odchylenia w poziomie badanych zjawisk.

 

W tym etapie badań ma zastosowanie metoda izolacji .

Założenie  tej metody jest  następujące: dający się wyróżnić w ujęciu wartościowym zjawiska ekonomiczne może być przedstawione jako suma, różnica, iloczyn lub iloraz pewnych czynników.

Przed zastosowaniem metody izolacji powinna być określona funkcja czynników .

 

Metoda izolacji występuje w wielu wariantach:

Metoda podstawień łańcuchowych zwana inaczej metodą kolejnych podstawień

Metoda różnicowania

Metoda różnic cząstkowych

Metoda funkcyjna

Metoda logarytmowania

Metoda podstawień krzyżowych

Metoda proporcjonalnego podziału

 

Poszczególne wymienione warianty różnią się między sobą sposobem eliminowania wpływu tych czynników, które w danym momencie nie są przedmiotem badania. Różnią się co do poprawności i dokładności uzyskiwanych wyników.

 

Najważniejszą rzeczą jest dobór czynników które ostatecznie wpływają na ukształtowanie się badanej czynności. Ten dobór powinien być uzasadniony oczywistością związków przyczynowo skutkowych.

 

 

Ad 1. Metoda kolejnych podstawień

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1                                Dz - odchylenie całkowite

Dz = z1-zo

 

Dza= a1 x b1 x c1 - ao x bo x co

Dzb= a1 x b1 x co - a1 x bo x co            odchylenia cząstkowe

Dzc= a1 x b1 x c1 - a1 x b1 x co

 

Ad 2 . Metoda różnicowania

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1   

Dz = z1-zo

 

Dza= (a1- ao )x bo x co

Dzb= (b1- bo )x ao x co

Dzc= (c1- co )x a1 x b1

 

Zaletą tej metody jest prostota . Wadą to, że w zależności od zastosowanej kolejności podstawień można uzyskać różne kwoty odchyleń dla poszczególnych czynników.

 

Zatrudnienie wynosi   ...................................20                            22

Wydajność na 1 zatrudnionego ..................300                    305

________________________________________________________

&n harakterystyka ogólną i sprowadza się do części opisowej, oraz wskaźników strukturalnych i dynamiki zmian badanych zjawisk. W dużym zakresie wykorzystujemy metodę porównań. Przedmiotem badań mogą być zjawiska o jednorodnej treści ekonomicznej , oraz o różnorodnej treści ekonomicznej ale wzajemnie ze sobą powiązanych.

 

Badanie zależności zjawisk.

 

Celem jest ustalenie jakie czynniki i w jakim stopniu oddziaływały na stwierdzone odchylenia w poziomie badanych zjawisk.

 

W tym etapie badań ma zastosowanie metoda izolacji .

Założenie  tej metody jest  następujące: dający się wyróżnić w ujęciu wartościowym zjawiska ekonomiczne może być przedstawione jako suma, różnica, iloczyn lub iloraz pewnych czynników.

Przed zastosowaniem metody izolacji powinna być określona funkcja czynników .

 

Metoda izolacji występuje w wielu wariantach:

Metoda podstawień łańcuchowych zwana inaczej metodą kolejnych podstawień

Metoda różnicowania

Metoda różnic cząstkowych

Metoda funkcyjna

Metoda logarytmowania

Metoda podstawień krzyżowych

Metoda proporcjonalnego podziału

 

Poszczególne wymienione warianty różnią się między sobą sposobem eliminowania wpływu tych czynników, które w danym momencie nie są przedmiotem badania. Różnią się co do poprawności i dokładności uzyskiwanych wyników.

 

Najważniejszą rzeczą jest dobór czynników które ostatecznie wpływają na ukształtowanie się badanej czynności. Ten dobór powinien być uzasadniony oczywistością związków przyczynowo skutkowych.

 

 

Ad 1. Metoda kolejnych podstawień

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1                                Dz - odchylenie całkowite

Dz = z1-zo

 

Dza= a1 x b1 x c1 - ao x bo x co

Dzb= a1 x b1 x co - a1 x bo x co            odchylenia cząstkowe

Dzc= a1 x b1 x c1 - a1 x b1 x co

 

Ad 2 . Metoda różnicowania

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1   

Dz = z1-zo

 

Dza= (a1- ao )x bo x co

Dzb= (b1- bo )x ao x co

Dzc= (c1- co )x a1 x b1

 

Zaletą tej metody jest prostota . Wadą to, że w zależności od zastosowanej kolejności podstawień można uzyskać różne kwoty odchyleń dla poszczególnych czynników.

 

Zatrudnienie wynosi   ...................................20                            22

Wydajność na 1 zatrudnionego ..................300                    305

________________________________________________________

                                      20x300 = 6000                 22x305=6710

D= 710

Wpływ pierwszego czynnika (22-20) x 300 = 600  (305-300) x 20=100

Wpływ drugiego czynnika   (305-300) x 22 = 110 (22-20) x 305 = 610

                                                    = 710                                = 710

(22-20) x (305-300) = 10

Odchylenie wynosi 10, ale różnie obliczony.

 

Z opisanej wady tej metody wynikają pewne zalecenia w zakresie posługiwania się tą metodą:

należy ja stosować wówczas jeżeli zmiany w poziomie czynników kształtujących badane zjawisko są stosunkowo nieznaczne.

a1- ao - dąży do minimum

b1- bo - dąży do minimum

c1- co - dąży do minimum

 

przyjęto, że w pierwszej kolejności ustala się wpływ czynników ilościowych a w następnej wpływ czynników jakościowych.

 

Ad 3. Metoda różnic cząstkowych

Jest metodą bardzo dokładną i jednocześnie usuwa ona wady metody różnicowania

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1   

Z2 = a2 x b2 x c2

Dz = z1-zo

 

Dza= (a1- ao )x bo x co

Dzb= (b1- bo )x ao x co     indywidualne odchylenia cząstkowe

Dzc= (c1- co )x ao x bo

 

 

Dzab= (a1- ao )x (b1 x bo) co

Dzac= (a1- ao )x (c1 x co) ao                          odchylenia łączne

Dzbc= (b1- bo )x (c1 x co) ao

Dzabc= (a1- ao ) (b1 x bo) (c1 x co)

 

Metoda różnic cząstkowych charakteryzuje się tym, że liczy się osobno odchylenia cząstkowe i łączne.

Wada tej metody jest to, że pojawiają się trudności związane z interpretacją uzyskanych wyników.

 

 

 

Ad4. Metoda funkcyjna

 

Zo = ao x bo x co

Z1 = a1 x b1 x c1   

Z1 = (ao+Da) (bo+Db) (co+Dc)

Dz= (ao+Da) (bo+Db) (co+Dc) - aoboco

Dz= (ao x bo + aoDb+Da bo+DaDb)(co+Dc)- aoboco

Dz= aoboco+ aoboDc+ aoDbco+ aoDbDc + DaboDc + DaDbco + DaDbDc            + aoboco

 

W przypadku metod funkcyjnych liczba obliczonych odchyleń jest zawsze równa liczbie wyników kształtujących badane zjawisko. Każde odchylenie cząstkowe określa wpływ danego czynnika oraz łączne wpływy pozostałych czynników, które są w pewnej proporcji przypisane do poszczególnych odchyleń.

Celem określania wpływu jednego czynnika uwzględniamy w całości składnik w którym występuje pojedyncza  D a w 1/2 te składniki w której występują dwie D i w 1/3  w której występują 3D

A zatem :

 

Dza = Daboco + 1/2 DaboDc + 1/2 DaDbco + 1/3 DaDbDc

Dzb =

Dzc =

 

 

Jest obojętne jaką kolejność przyjmiemy zawsze wyniki są takie same.

 

Wyrażenie w nawiasach ma tyle składników ile jest wskaźników cząstkowych (abc), jednym z tych wskaźników jest zawsze jedność natomiast pozostałe mają w licznikach wszystkie możliwe kombinacje sum i iloczynów odchyleń względnych wszystkich czynników kształtujących badane zjawisko z wyjątkiem tego, którego wpływ obliczamy.

Przykładowo w przypadku czterech czynników, kształtujące zjawisko odchylenie miało by postać:

 

 Dza = Zoa

 

Rola elementów sporządzania sprawozdania finansowego w ocenie sytuacji ekonomiczno finansowej podmiotów gospodarczych.

 

 

Sprawozdanie finansowe obejmuje następujące elementy:

Bilans

Rachunek zysków i strat

Sprawozdanie z przepływów pieniężnych

Zmiany w kapitale własnym

 

Analiza tych elementów powinno pozwolić na udzielenie odpowiedzi na pytania:

czy prowadzona działalność gospodarcza jest opłacalna

czy podmiot gospodarczy będzie w stanie kontynuować tą działalność

w jaki sposób podmiot generował i wykorzystywał zasoby środków pieniężnych

 

Pomiędzy w/w elementami zachodzą pewne zależności:

bilans informuje nas o zasobach oraz źródłach pochodzenia tych zasobów

działalność przedstawiona w kategoriach przychodów i poniesionych kosztów, daje efekt w postaci zwiększenia kapitałów własnych jeżeli zostanie wygospodarowany zysk.

Ta sama działalność mierzona w kategoriach pieniężnych wpływów i wydatków w postaci zwiększenia gotówki, jeżeli wpływy w danym okresie były większe od poniesionych wydatków, bądź też zmieszenia gotówki, jeżeli wydatki są większe niż wpływy

 

Bilans 

Ustawa o rachunkowości DZ.U. 113 z 18-12-2000

 

Bilans prezentuje majątek przedsiębiorstwa z dwóch różnych punktów widzenia :

Przedmiotowy - informuje co składa się na ten majątek

Podmiotowy - kto i na jakich zasadach , w jakiej wysokości ma prawo do tego majątku.

*aktywa,

*pasywa

Aktywa są to majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które powstały w wyniku przeszłych zdarzeń i w przyszłości spowodują wpływ określonych korzyści ekonomicznych.

 

Całość w pliku

wkuwanko.pl