Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Finanse przedsiębiorstw Wróć do kategorii

Koszty w przedsiębiorstwie

plik Pobierz Koszty w przedsiebiorstwie.doc

tabele i wykresy w pliku do pobrania

 


Koszty w przedsiębiorstwie

 

 

 

 

 


Spis treści

 

 


1. Pojęcie kosztu. 3
2. Rodzaje kosztów w przedsiębiorstwie. 5
3. Obliczanie kosztów w przedsiębiorstwie – przykład liczbowy. 10
4. Korzyści z działalności gospodarczej. 13
Literatura. 15
 
1. Pojęcie kosztu.
 W toku prowadzonej działalności gospodarczej poszczególne jednostki zużywają  środki trwałe, materiały, energię, pracę ludzką itp., czyli ponoszą koszty.  Należy więc zdefiniować pojęcie kosztu.
 Koszty są  to wyrażone w pieniądzu, zużyte w toku normalnej działalności oraz w określonym czasie środki pieniężne przynoszące efekty w postaci wytworzonych wyrobów, wykonanych usług.
 Jak wynika z przedstawionej definicji, dla pojęcia kosztu istotne jest wartościowe ujęcie, zużycie czynników produkcji, przypisanie do okresu i wystąpienie efektu. Takie podejście do kosztu pozwala wyodrębnić pojęcia bliskoznaczne, często utożsamiane z kosztem. Są to: wydatek , nakład i strata.

                   Pojęcie Kryterium  Koszt Nakład Wydatek Strata nadzwyczajna
Sposób wyrażenia wartościowo ilościowo wartościowo wartościowo wartościowo
Zużycie czynników produkcji tak tak nie tak
Czas konkretny okres kilka okresów konkretny okres konkretny okres
Efekt tak tak ? nie

 Pod pojęciem wydatku należy rozumieć każdy rozchód środków pieniężnych, który nie musi być związany ze zużyciem środków produkcji. Natomiast nakład jest to wszelkie zaangażowanie środków w działalność przedsiębiorstwa, które można wyrazić wartościowo i ilościowo i charakteryzujące się rozciągłością w czasie. Fakt nabycia środków gospodarczych nie jest więc jednoznaczny z powstaniem kosztu. Dopiero zużycie tych środków oznacza wystąpienie kosztu, pod warunkiem że jest celowe i przyniesie pozytywny efekt gospodarczy. Brak takiego efektu   powoduje wystąpienie straty nadzwyczajnej. Są to finansowe skutki zdarzeń niepowtarzalnych występujących poza zwykłą działalnością jednostki, zdarzenia losowe (kradzieże, pożary, nadużycia), zdarzenia związane z zaniechaniem lub zawieszeniem jakiegoś rodzaju działalności, zmianą metod produkcji, sprzedażą zorganizowanej części mienia jednostki gospodarczej, postępowaniem układowym lub naprawczym. Od strat nadzwyczajnych należy odróżnić pozostałe koszty operacyjne, które nie są związane ze zwykłą działalnością gospodarczą, lecz nie mają charakteru nadzwyczajnego. Obejmują one takie pozycje, jak: wartość sprzedanych składników majątku trwałego, koszty likwidacji środków trwałych, przedawnione, nicściągalne lub umorzone należności, zapłacone kary, grzywny, przekazane darowizny.
Pojęcie kosztów jest kategorią skomplikowaną, trudną do jednoznacznego zidentyfikowania, jednocześnie jest to kategoria ważna z punktu widzenia sterowania działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa. Obniżanie kosztów produkcji daje bowiem możliwość obniżenia cen i przez to rozszerzenia rynków zbytu.
Koszty ponoszone są przez przedsiębiorstwo (właściciela) w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. produkcji i sprzedaży. Działalność ta została podjęta w wyniku rozpatrywania wielu wariantów i możliwości innego zastosowania posiadanego kapitału i czynników produkcji. Koszty będące wynikiem wybranego rodzaju działalności noszą nazwę kosztów najlepszego zastosowania (opportunity cost). Podjęcie innego rodzaju działalności byłoby po prostu mniej opłacalne dla właściciela przy przyjętych przez niego kryteriach oceny. Koszty najlepszego zastosowania są efektem wyboru technologii bądź różnych czynników produkcji. Koszty te są kategorią będącą rezultatem porównań (kategoria porównawcza) i wyrażają  poziom rezygnacji z innego rozwiązania - koszty alternatywne. Koszty całkowite ekonomiczne stanowią sumę wyrażonych w pieniądzu zużytych nakładów w procesie produkcji poniesionych w związku z realizacją celu gospodarczego przedsiębiorstwa. Wszystkie elementy kosztów powinny być ujęte w księgowości, a zapisy rachunkowe powinny stanowić ważne informacje sterujące. Dokładnie można ująć w księgowości te elementy czynników produkcji, które zostały zakupione na rynku. Są to tzw. koszty wyraźne (explicit cost), które ujmowane są jako koszt księgowy (accounting cost). Oprócz tych kosztów wyraźnych właściciel ponosi znaczne wydatki, które nie przechodzą przez rynek. Są to tzw. koszty ukryte (implicit cost), których wartość (poziom) musi być szacowana. Kosztami ukrytymi są wszystkie oszacowane wydatki właściciela związane z prowadzeniem firmy, które nie zostały nabyte drogą kupna, czyli nie przeszły przez rynek. Suma kosztów całkowitych i kosztów ukrytych stanowi całkowity koszt ekonomiczny. W małych przedsiębiorstwach, a w szczególności w rodzimym małym biznesie, wyższy jest udział kosztów ukrytych aniżeli w wielkich korporacjach, gdzie przeważają koszty wyraźne - księgowe.

 
2. Rodzaje kosztów w przedsiębiorstwie.

Koszty całkowite stanowią zbiór różnych elementów i występują w różnych konfiguracjach. Stąd też w teorii i praktyce wyróżnia się kilka kryteriów klasyfikacyjnych, np. rodzaj kosztów, miejsce powstawania kosztów, sposób rozliczania na gotowy produkt oraz reakcja kosztów na zmianę wielkości produkcji. Idea klasyfikacji kosztów polega na tym, iż każdy element kosztów całego zbioru czynników zużytych w procesie działalności przedsiębiorstw przyporządkowany jest danemu kryterium.
Koszty w układzie rodzajowym związane są ze zużyciem określonego rodzaju czynnika i dzielą się na:
· materiałowe (surowce, materiały, paliwo, energia),
· amortyzację,
· osobowe, (płace łącznie z ubezpieczeniami społecznymi),
· inne (np. czynsze, usługi obce).
W przedsiębiorstwie jako całości w każdym wydziale, oddziale i różnych komórkach organizacyjnych występuje zużycie wymienionych czynników produkcji, a więc występują te właśnie rodzaje kosztów. Z faktu, iż przedsiębiorstwo jest określoną strukturą organizacyjną (produkcyjną i funkcjonalną), wynika drugi podział kosztów według miejsc ich powstania. Z tego punktu widzenia koszty dzieli się na:
· koszty produkcji podstawowej,
· koszty produkcji pomocniczej,
· koszty działalności marketingowej,
· koszty bezpieczeństwa i higieny pracy,
· koszty działalności badawczo-rozwojowej,
· koszty informacji naukowo-technicznej itd.
Na uwagę zasługuje też podział kosztów z punktu widzenia przeprowadzenia kalkulacji. Wyróżnia się tu:
· koszty bezpośrednie,
· koszty pośrednie — dzielą się ona na wydziałowe i ogólnozakładowe.
Koszty bezpośrednie to te, które można bezpośrednio naliczyć (skalkulować) na gotowy produkt (np. mąka — chleb), natomiast koszty pośrednie (zależne od miejsca powstania) rozlicza się (kalkuluje) na wyrób lub usługę za pomocą tzw. klucza rozliczeniowego. Kluczem tym jest na ogół liczba zatrudnionych pracowników bądź liczba przepracowanych roboczogodzin. W przedsiębiorstwach o wysokim stopniu automatyzacji kluczem tym może być materiał zużyty w procesie produkcji.
Koszty wg charakteru działalności dzielimy na następujące grupy:
· koszty działalności operacyjnej, dotyczą normalnej działalności gospodarczej określonej jednostki, działalność ta może mieć charakter wytwórczy, usługowy lub handlowy.
· pozostałe koszty operacyjne, obejmują koszty zdarzeń nietypowych nie wynikających z normalnej działalności.
· koszty finansowe związane z działalnością finansową, należą do nich takie pozycje, jak: płacone przez jednostkę odsetki (także za zwłokę), prowizje od pożyczek i kredytów, dyskonto, ujemne różnice kursowe, wartość sprzedanych udziałów i papierów wartościowych, odpisy aktualizujące ich wartość.

Z punktu widzenia kształtowania się kosztów całkowitych względem wielkości produkcji wyróżnia się koszty zmienne, które rosną wraz ze wzrostem produkcji, a maleją w związku z jej obniżaniem się, oraz koszty stałe, których poziom nie wykazuje wahań wraz ze zmianami produkcji w krótkim czasie, i koszty względnie stałe, charakterystyczne dla długich okresów.
Rysunek 1. Koszty stałe i względna stałość kosztów.

 

 

 

 

 

 

 

 

Koszty zmienne mogą być: proporcjonalne, degresywne, progresywne..

Koszty zmieniają się w takim samym tempie jak rozmiary produkcji

 


Koszty zmieniają się szybciej niż rozmiary produkcji

 

 

 

Koszty zmieniają się wolniej niż rozmiary produkcji


Rysunek 2. Koszty zmienne.
Udział określonego rodzaju kosztów zmiennych oraz kosztów stałych w kosztach całkowitych jest ważnym parametrem pozwalającym określić najbardziej opłacalną wielkość produkcji oraz korzyści skali.
 
Rysunek 3. Kształtowanie się kosztów zmiennych, stałych i całkowitych, a także krańcowych.
Ze względu na stosunek kosztów do wielkości produkcji wyróżnia się koszt jednostkowy i koszt całkowity oraz koszt marginalny (krańcowy). Koszt jednostkowy powstaje przez podzielenie kosztu całkowitego przez wielkość produkcji. Koszt jednostkowy całkowity będzie się składał z kosztu jednostkowego zmiennego i kosztu jednostkowego stałego. Koszt krańcowy (marginalny) jest to przyrost kosztu całkowitego, spowodowany wzrostem produkcji o jednostkę.
 Korzyści skali mają miejsce wtedy, gdy produkcja rośnie, a koszty stałe pozostają na niezmienionym poziomie. Przy wzroście produkcji koszty stałe na jednostkę produkcji zmniejszają się. Korzyści skali należy obserwować w dłuższym horyzoncie czasu. W początkowym okresie korzyści te są wyższe (rys.3 — odcinek na osi rzędnych od OA). w następnym okresie korzyści skali są ustabilizowane (odcinek AB), natomiast w długim okresie może nastąpić zmniejszenie korzyści skali, gdy występują bowiem skoki we wzroście całkowitych kosztów stałych — wtedy koszt jednostkowy również się podnosi (odcinek od punktu B na osi rzędnych). Korzyści skali pojawiają się już przy produkcji średnioseryjnej, wielkoseryjnej, a najwyraźniej występują przy produkcji masowej.
 
Rysunek 4.  Długookresowa krzywa kosztu jednostkowego i korzyści skali.
Koszty rzeczywiste -  to koszty faktycznie poniesione w danym okresie, np. w ciągu l roku, kwartału czy miesiąca. Koszty planowane - to koszty przewidywane w okresie objętym planem, wynikającym ze strategii rozwoju przedsiębiorstwa. Im okres planowany jest dłuższy, tym rachunek kosztów jest mniej dokładny, głównie ze względu na zmiany cen krajowych i światowych, a także wskutek możliwych przesunięć na rynkach (dostawców i odbiorców).
W związku z działalnością gospodarczą przedsiębiorstw powstają tzw. koszty zewnętrzne, tj. koszty ponoszone przez osoby trzecie, nie uczestniczące bezpośrednio w działalności wytwórczej. Do kosztów tych zalicza się wydatki związane z przywróceniem zdrowia ludzkiego, utraconego wskutek np. zanieczyszczenia środowiska naturalnego (wody, powietrza, gleby), koszty przywrócenia krajobrazu i inne. Koszty te są następstwem powstawania odpadów produkcyjnych, a także odpadów konsumpcyjnych (jako skutek określonej jakości wyrobów). Przedsiębiorstwa wprawdzie nie rejestrują tych kosztów, jednakże w coraz większym stopniu zainteresowane są ich minimalizacją.
Ze względu na stopień złożoności koszty dzielimy na:
· koszty proste: jeden rodzaj kosztu, nie można podzielić w danej jednostce na prostsze elementy (wynagrodzenia, amortyzacja itp.);
· koszty złożone: obejmują kilka rodzajów kosztów, można podzielić na koszty proste; na przykład: na koszty produkcji podstawowej składają się koszty amortyzacji wynagrodzeń, usług obcych itd.
Według kryterium związku kosztów z przychodami ze sprzedaży wyróżniamy następujące grupy kosztów
· koszty produktów- związane z wytworzeniem wyrobów, usług lub nabyciem towarów; nie wykazują związku z przychodami dopókinie nastąpi sprzedaż produktów, towarów;
· koszty okresu – związane z przychodami okresu, którego dotyczą, obejmują koszty ogólnego zarządu i sprzedaży;
Ze względu na możliwość kształtowania  wyróżnia się:
· koszty zależne (kontrolowane) może je kształtować dana jednostka(ogniwo decyzyjne);
· koszty niezależne (niekontrolowane) może je kształtować dana jednostkanie ma na nie wpływu dana jednostka (ogniwo decyzyjne);
 
3. Obliczanie kosztów w przedsiębiorstwie – przykład liczbowy.


Przedsiębiorstwo produkcyjne ponosi następujące koszty:


Wielkość produkcjiQ CenaP Koszty stałeTFC Koszty zmienneTVC Koszty całkowiteTC Przychód całkowityTR Jednostkowy koszt zmiennyAVC Jednostkowy koszt całkowityATC Koszt marginalnyMC Przychód marginalnyMR Zysk
0 500 200 0 200 0 - - - - -200
1 500 200 600 800 500 600 800 600 500 -300
2 500 200 800 1000 1000 400 500 200 500 0
3 500 200 1100 1300 1500 367 433 300 500 200
4 500 200 1600 1800 2000 400 450 500 500 200
5 500 200 2300 2500 2500 460 500 700 500 0
6 500 200 3400 3600 3000 567 600 1100 500 -600
7 500 200 4600 4800 3500 657 686 1200 500 -1300
 

 


Obliczenia:

1. TC = TFC +TVC
2. TR =  P*Q
4. AVC = TVC / Q
5. AFC =  TFC / Q
6. MC =  (TC1 –TC0) / D Q
7. MR =  (TR1 –TR0) / D Q
8. Zysk = TR - TC

 

 

 


W przedsiębiorstwie funkcjonującym na rynku wolnokonkurencyjnym mogą zaistnieć trzy sytuacje:
a) Przedsiębiorstwo osiąga zysk

b) Przedsiębiorstwo nie osiąga zysku ani nie ponosi straty
c) Przedsiębiorstwo ponosi straty

 

 

 

 

 


Na rynku monopolistycznym przedsiębiorstwo także może znaleźć się w trzech sytuacjach, lecz równowaga występuje wówczas, gdy monopolista maksymalizuje swoje zyski tzn. gdy przychody krańcowe równają się kosztom krańcowym. 

a) Przedsiębiorstwo ma zerowe zyski
b) Przedsiębiorstwo osiąga zyski
c) Przedsiębiorstwo ponosi straty

4. ozyści z działalności gospodarczej.

 

 

 

 

 


W gospodarce rynkowej głównym celem działalności właściciela jest maksymalizacja zysków w długim okresie. Oznacza to, że w krótkim okresie przedsiębiorstwa mogą ponosić nawet straty, a mimo to będą osiągały korzyści. Korzyści przedsiębiorstwa można definiować jako zrealizowane zaplanowane cele zarówno w wymiarze finansowym, jak i innym, np. prestiżowym. Wskutek działalności gospodarczej różni uczestnicy procesów gospodarczych odnoszą różne korzyści. Tradycyjnie jednak analizując działalność gospodarczą przedsiębiorstw, za główną, a nieraz jedyną korzyść - uznaje się zysk. Ze względu na trudności w dokładnej ocenie kosztów, występują także trudności w ocenie zysku. Teoretycznie wyróżnia się następujące kategorie zysku: zysk normalny (normal profit), zysk ekonomiczny. 
Rysunek 5. Op ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Finanse przedsiębiorstw [67]

  • podgląd pobierz opis 01 Finanse przedsiębiorstw Wykład 01 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis 01 Finanse przedsiębiorstw Wykład 02 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis 01 Finanse przedsiębiorstw Wykład 04 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis 01 Finanse przedsiębiorstw Wykład 07 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis 100+ zagadnień z finansów
  • podgląd pobierz opis 38 pytań z finansów
  • podgląd pobierz opis 75 pytań z finansów
  • podgląd pobierz opis Budżet Państwa - definicje
  • podgląd pobierz opis Controlling [34 stron]
  • podgląd pobierz opis Deficyt budżetowy
  • podgląd pobierz opis Definicje Budżetu Państwa
  • podgląd pobierz opis Dochodzenie należności
  • podgląd pobierz opis Faktoring
  • podgląd pobierz opis Faktoring jako źródło finansowania majątku
  • podgląd pobierz opis Faktoring [14 stron]
  • podgląd pobierz opis Finanse - ściąga ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis Finanse – ściąga w tabelce ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis Finanse przedsiębiorstw - definicje i wzory [33 strony]
  • podgląd pobierz opis Finanse przedsiębiorstw - ściąga ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis Finanse przedsiębiorstw - wykłady WYKŁAD
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2014 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl tekstomania.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online