Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Psychologia Wróć do kategorii

Kozielecki

plik Pobierz Kozielecki.doc

Autor opisuje 4 koncepcje psychologiczne człowieka; ich różnice, podobieństwa i zastosowanie ich w szkolnictwie.

- koncepcja behawiorystyczna -
najważniejszym zagadnieniem w tej koncepcji jest fakt, że na człowieka oddziałuje środowisko, jego zachowanie jest przez nie całkowicie kontrolowane i zależne, jest zewnątrzsterowny. Struktura zachowania człowieka jest w dużym stopniu kopią struktury środowiska. Głównym terminem wprowadzonym w tej koncepcji jest wzmocnienie, czyli jak pisze autor „ konsekwencje zachowania instrumentalnego, które są ważne dla człowieka, które sterują jego działaniem”. Prostym zdaniem mówiąc dzięki wzmocnieniu można modyfikować zachowania.

Kozielecki wyróżnia dwa rodzaje wzmocnień:
 pozytywne i negatywne
zaznaczając jednocześnie, iż oba odgrywają główną rolę w sterowaniu zachowaniami.

operuje również innymi terminami, które wiążą się z terminem wiodącym jakim jest wzmocnienie np.:
wolność - brak w otoczeniu zewnętrznym wzmocnień negatywnych
godność - wiąże się z istnieniem w środowisku zewnętrznym wzmocnień pozytywnych, które są bodźcami moralnymi.

Autor zwraca również uwagę czytelnika na fakt, że w psychologii stosuje się tzw. inżynierię behawiorystyczną, która zajmuje się tworzeniem systemów, metod i technologii modyfikacji zachowań. Przytacza również projekt „Walden Tu”, który był pierwszą próbą zbudowania doskonałego państwa na podstawie osiągnięć nauk behawioralnych. Sam Kozielecki również próbował stworzyć taki ustrój w powojennej Polsce, czemu poświęca jeden z rozdziałów.

- koncepcja psychodynamiczna –
zakłada ona, że ludzkie zachowanie, jego działanie jest ukierunkowane przez nieświadome siły wewnętrzne, którymi są:
- popędy
- potrzeby
- dążenia

Między tymi siłami mogą występować konflikty, których człowiek nie może samodzielne rozwiązać. Autor podaje metody radzenia sobie z nimi:
represja
projekcja
racjonalizacja
substytucja

Kozielewski opisuje także problem lęku i podaje sposoby radzenia sobie z nim.
Zaznacza, że podstawowym sposobem na modyfikowanie zachowań jest psychoterapia, która dzięki swojej systematyczności i celowości spełnia również funkcję przy leczeniu zaburzeń emocjonalnych.

Kozielewski wypowiada również swoje zdanie jeżeli chodzi o szkolnictwo. Twierdzi, że istnieje znaczna przewaga doświadczenia intelektualnego nad emocjonalnym. Rozwój emocjonalny uczniów jest zaniedbany, gdyż szkoły są zbiurokratyzowane, osobiste kontakty między nauczycielami, a uczniami zostały wyeliminowane.

- koncepcja poznawcza –
według jej założeń człowiek to samodzielny podmiot, który w dużej mierze decyduje o własnym losie, który działa świadomie i celowo. Jego zachowanie zależy od informacji płynących ze środowiska zewnętrznego i ze struktur poznawczych. Struktura poznawcza jest to zakodowana w pamięci wiedza zdobyta w toku uczenia się i myślenia. Zauważa też, że dzięki wiedzy deklaratywnej (deklaracja) i proceduralnej zakodowanej w strukturach poznawczych oraz dzięki metabolizmowi informacyjnemu człowiek może lepiej zrozumieć świat i rozsądniej w nim działać. Najważniejszą umiejętnością jednostki jest generowanie wiedzy, a podstawową metodą prowadzącą do zmiany zachowania jest:
celowe wychowanie
autokreacja - formowanie siebie według własnego projektu

Kozielecki uważa, że naczelnym zadaniem szkoły jest ukształtowanie sprawcy, który będzie zdolny do podejmowania czynności, przystosowania się do środowiska, jak również do zmiany siebie samego.

- koncepcja humanistyczna –
Próbuje ona odkryć wszystkie mocne strony człowieka. Twierdzi, że o jego działaniu decyduje dążenie do samorealizacji i aktualizacja jego potencjalnych szans.
W skład szans wchodzą np.:
przeżycia twórcze
altruizm
miłość
rozwój własnego „ja”

Autor twierdzi, że człowiek jest „ unikatową całością, której nie można sprowadzić do elementów”.

Psychologia wśród metod modyfikacji zachowań stosuje samoopis i samoocenę, zakładając, że człowiek najlepiej zna swoje doświadczenia.
Kozielecki zwraca uwagę, że podejmowane są próby wprowadzenia do szkół systemu wychowawczego humanistycznego. Celem jest ukształtowanie osoby dojrzałej, umiejącej aktualizować swoje potrzeby.

* * *

Koncepcja Poznawcza – będąca alternatywą dla dwóch tradycyjnych koncepcji Behawiorystycznej i Psychodynamicznej. U podstaw leży założenie, że człowiek nie jest całkowicie sterowany przez środowisko zewnętrzne ani nie jest zależny od sił popędowych, ale raczej jest samodzielnym podmiotem , który samodzielnie i celowo działa. Człowiek przyjmuje i interpretuje informacje, nadaje im także wartość, podejmuje działania sprawując nad nimi kontrolę. Człowiek posiada umiejętność generowania informacji oraz wiedzy, dzięki temu rozwija on kulturę. Umysł człowieka posiada inteligencję, pamięć, zdolność myślenia abstrakcyjnego, właściwości te są wrodzone i rozwijane przez środowisko i kulturę. Centralnym składnikiem osobowości jednostki jest system informacji nazywany strukturą poznawczą (daje poczucie własnej tożsamości) , drugim jest środowisko zewnętrzne dostarczające informacji (metabolizm informacyjny). Człowiek posiada wiedzę (deklaratywną , proceduralną). Im więcej człowiek wie o otaczającym świecie, tym bardziej złożony jest jego system struktur poznawczych (ma bardziej rozwiniętą osobowość). Im bardziej abstrakcyjna jest struktura poznawcza człowieka tym łatwiej mu rozwiązywać ogólne problemy (uniezależniają człowieka). Informacje pochodzące z środowiska po ich przetworzeniu są włączane do struktur poznawczych, dlatego dłuższa izolacja powoduje zaburzenie procesu percepcji. Może także dojść do przeciążenia informacjami, ważna jest tu umiejętna selekcja i odrzucanie nie wartościowych.
Człowiek może poprzez abstrakcyjne myślenie tworzyć (psychologiczna P – pomysły nowe z punktu widzenia indywidualnej jednostki, historyczne H – prowadzi do odkryć nowych dla ludzkości). Model konfliktowy źródłem twórczości są konflikty, frustracje i wewnętrzne sprzeczności – praca twórcza zapobiega kryzysom egzystencjonalnym (Freud), Model spełnienia twórczość stanowi metodę realizacji jednostki, jest samo spełnieniem (Maslow) duża role w tym modelu odgrywa motywacja poznawcza pobudzająca poznanie świata. Proces twórczości ma charakter spontaniczny, nie jest przewidywalny, duża role odgrywa zjawisko olśnienia (rozwiązanie rodzi się nieświadomie). Teoria zeitgeistu – odkrycia zależna od fazy rozwoju społecznego i kulturalnego, odkrycie uzewnętrznia osobowość twórcy (wybitne jednostki rewolucjonizują naukę i łamią tradycyjne bariery). Środowisko, swoboda zewnętrznej realizacji może spełnić rolę stymulatora twórczości.
Człowiek jako samodzielny pomiot gromadzi i wartościuje informacje, formułuje sądy o wartości indywidualnej, w tym procesie ważna role odgrywa środowisko, z jakiego pochodzi. Wartość pozytywną posiadają te zdarzenia, do których człowiek będzie dążył, które wywołują w nim dodatnie stany emocjonalne. Wartość negatywną mają te, których jednostka unika. Wartości utylitarne (mieć) są niezbędne do utrzymania życia i zachowania gatunku, wartości symboliczne (być) są to odkrycia naukowe zaspokajające ciekawość. Ludzie często niedoceniają lub przeceniają rzeczy wartości są niestabilne a czasem sprzeczne. Ludzie dążą do indywidualnych wartości (dionizyjskie , heraklesowe (dominacja nad innymi ludźmi) , prometejskie (altruistyczne i prospołeczne) , appolińskie (poznanie świata) , sokratyczne (rozwijanie osobowości)). System wartości pomaga zdobyć jednostce orientację w świecie zewnętrznym i wewnętrznym, zrozumieć rzeczywistość i racjonalnie działać.
Zdolność ludzi do wyrażania się – kompetencja komunikacyjna.
Człowiek jako sprawca podejmuje działania celowe będąc regulowanym przez wiedzę zakodowaną w umyśle i informacje z środowiska. Podstawowe zachowania zachowawcze, pospolite są one nawykowe powtarzalne. Działania transgresyjne polegające na przekraczaniu dotychczasowych osiągnięć i doświadczeń (twórcze i innowacyjne). Człowiek podejmuje działania, aby osiągnąć jakieś wartości, będące celami jednostki. Siłą działania są popędy, dążenia. Ważną rolę odgrywa motywacja pochodząca z informacji o świecie i samym sobie. Poziom aspiracji określa wartości, które jednostka zamierza osiągnąć i które dają jej satysfakcję. Im większa jest różnica pomiędzy aspiracjami a rzeczywistym stanem rzeczy tym silniej jednostka dąży do osiągnięcia celu. Także emocje powstaję w procesie poznawania i operowania wiedzą pobudzają do działania, ale zbyt silne stany uczuciowe zakłócają ludzkie czynności.
Zgodnie z koncepcją poznawczą kształcenie osobowości jednostki i jej zdolności działania jest możliwe dzięki systematycznemu wychowaniu, czyli oddziaływaniu na człowieka poprzez programy nauczania i wychowania. Naczelnym celem wychowania jest ukształtowanie osobowości wszechstronnie rozwiniętej, a także zdolnej do podejmowania czynności. Należy ukształtować postawę badawczo-eksploracyjną zdolną do rozwiązywania problemów. Ważne jest nabywanie wiedzy o świecie i samym sobie oraz kształtowanie sfery emocjonalnej pobudzającej do działania zwiększającej efektywność procesu myślenia.

Koncepcja Humanistyczna (Maslow)  – odrzucająca jednowymiarowy charakter człowieka. Człowiek jest unikatową całością , składa się z dwóch podsystemów „ja” i „organizmu” które stanowią jedność. Ludzie działają w świecie zewnętrznym , jednostka i świat społeczny tworzą jednolity system.  Osoba nie zawsze rozwija się harmonijnie , często powstają sprzeczności pomiędzy jego autentycznym „ja” a tzw. fasadą. Ludzie których jedność jest zaburzona działają mało efektywnie. Człowiek który chce żyć zgodnie z naturą musi stanowić harmonijną całość. Podstawową właściwością człowieka jest rozwój uwarunkowany przez czynniki wewnętrzne , często jest on jednak nie harmonijny ponieważ człowiek nie zawsze wykorzystuje swoje prawdziwe możliwości. Do działania popycha człowieka dążenie do samorealizacji poprzez twórczość , rozwój „ja”.  Koncepcja ta przyjmuje że człowiek z natury jest dobry a jego dążenia są konstruktywne. Człowiek w pełni rozwinięty i dojrzały zawsze będzie tworzył dzieła które będą służyć jednostce i społeczeństwu , a destrukcyjne działania uznaje za niezgodne z naturą człowieka ! Metody badawcze stosowane przez ten kierunek to przede wszystkim (system wypowiedzi o sobie, Q-sort pomaga określić autoportret badanej osoby, grupy spotkaniowe –poprawa stosunków interpersonalnych i komunikacji).  Dąży się do ustalenia systemu wychowania humanistycznego , który ukształtowałby jednostkę dojrzałą. (dążenie do integracji osobowości, rozwój autonomii jednostki uniezależnienie od bodźców zewnętrznych , ukształtowanie postaw allocentrycznych koncentrowanie uwagi na innych a nie na samym sobie , rozszerzanie świadomości). 
Założenia przyjmowane przez psychologów humanistycznych są często zbyt arbitralne , między innymi to że człowiek jest dobry. Człowiek z natury nie jest ani dobry ani zły , dopiero wpływ środowiska, kultury, wychowania czynią z niego szlachetnego lub złego. Błędne wydaje się także założenie że istnieje tylko jedno centralne źródło energii (siła napędowa) którą jest dążenie do samorealizacji. Samorealizacja jest celem wychowania możliwym do osiągnięcia w pewnych warunkach. Także założenie że główną rolę w życiu jednostki pełni aktualne doświadczenie jest błędna , ponieważ człowiek stale odwołuje się do jego przeszłości które regulują jego postępowanie. Wydaje się że nie doceniana jest rola środowiska społecznego w ludzkim zachowaniu, zmniejsza to prawdziwość koncepcji humanistycznej. Zastrzeżenia do tej teorii budzi także koncepcja religii jako szczytowego doświadczenia przeżywanego przede wszystkim przez osoby niezwykłe ,tymczasem religia jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy wszystkich jednostek. Choć istnieje dużo zarzutów co do tej koncepcji jest ona nadal żywo rozwijana i zyskuje sobie nowych zwolenników.

 

 

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Psychologia [74]

  • podgląd pobierz opis 01 Moralność i Etyka
  • podgląd pobierz opis 02 Światopogląd aksjologiczny
  • podgląd pobierz opis 03 Relacje pojęć moralność i etyka
  • podgląd pobierz opis 04 Dziedziny i zadania refleksji etycznej
  • podgląd pobierz opis 05 Zycie gosp a nauki ekonom i etyka
  • podgląd pobierz opis 06 Wartość i moralność pracy
  • podgląd pobierz opis 07 Spory wokół kwestii stosunków własnościowych
  • podgląd pobierz opis 08 Zasada sprawiedliwości
  • podgląd pobierz opis 09 Prawa do zysku i bogactwa
  • podgląd pobierz opis 10 Podział pracy i zróżnicowanie moralności
  • podgląd pobierz opis 11 Czy biznes jest zawodem
  • podgląd pobierz opis 12 Czy możliwa jest etyka biznesu
  • podgląd pobierz opis 13 Zarys historyczny etyki biznesu
  • podgląd pobierz opis 14 Uwarunkowania i uzasadnienia etyki biznesu
  • podgląd pobierz opis 15 Podstawowe zakresy etyki biznesu
  • podgląd pobierz opis 16 Etos Biznesu
  • podgląd pobierz opis 18 Pracodawca - Pracownicy
  • podgląd pobierz opis 19 Etyka kupiecka
  • podgląd pobierz opis 20 Uczciwa konkurencja
  • podgląd pobierz opis 21 Praktyki korupcyjne
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2018 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online