Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Prawo Wróć do kategorii

Podmioty prawa cywilnego

plik Pobierz Podmioty prawa cywilnego.txt

Prawo Cywilne

 

Prawo cywilne to zespół norm regulujących stosunki majątkowe i niektóre stosunki osobiste pomiędzy równorzędnymi podmiotami.

Prawo cywilne jest zespołem wszystkich przepisów prawnych, które odpowiadają dwu kryteriom równocześnie.

Równorzędność stron oznacza, że w stosunkach prawa cywilnego żadna ze stron nie ma uprawnień władczych.

 

Podział prawa cywilnego

Część ogólna

Prawo rzeczowe

Prawo zobowiązaniowe

Prawo spadkowe

Źródła prawa cywilnego

W sensie formalnym.

Podstawowym źródłem jest kodeks cywilny uchwalony 23 kwietnia 1964r.wielokrotnie nowelizowany.

Kodeks cywilny dzieli się na cztery księgi odpowiadającym działom prawa cywilnego:

Część ogólna

Własność i inne prawa rzeczowe

Zobowiązania

Spadki

Ustawy uchwalone przez parlament:

Kodeks handlowy

Prawo wekslowe

Prawo czekowe

Kodeks morski

Prawo spółdzielcze

Prawo przewozowe

Konwencje międzynarodowe.

Nieformalne

Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Spełnia ono ważną rolę jako instrument prawidłowej wykładni ustaw. Dotyczy tylko konkretnej sprawy.

Doktryna – piśmiennictwo (opracowania, artykuły, pisma)

Zasady współżycia społecznego, element moralny

Zwyczaj – jako pewne sposoby postępowania.

Normy prawa cywilnego

Normy doskonałe – perfekcyjne są zaopatrzone w sankcje

Normy mniej doskonałe – pozbawione sankcji

Normy bezwzględnie obowiązujące (imperatywne) zawierają niepodważalny nakaz państwa, od którego nie można się uchylić. Każde odstępstwo jest naruszeniem prawa. Prawo konstytucyjne, administracyjne, finansowe, karne – składają się wyłącznie z norm imperatywnych.

Normy względnie obowiązujące (dyspozytywne) np. norma mówiąca o tym, że wykonujący zamówienie otrzymuje wynagrodzenie po wykonaniu usługi. Jest to norma dyspozytywna, stronom można się umówić, że należność zostanie wręczona w innym czasie np. połowa przed a reszta po wykonaniu usługi.

 

 

Budowa normy cywilno prawnej

Hipoteza – określona sytuacja pewien stan faktyczny

Dyspozycja – określa sposób zachowania.Co należy zrobić, a co jest zabronione

Sankcja – to część normy prawnej, która mówi, jakie ujemne skutki pociągnie za sobą niezastosowanie się do dyspozycji.

Prawo cywilne obowiązuje w czasie – prawo czasowe (interponalne)

Obowiązuje w przestrzeni – dziedzina prawa kolizyjnego (mieszana małżeństwa)

Zasada nieretroakcji – ustawa działa tylko na przyszłość, nie wstecz. ochrona praw nabytych.

Interpretacja – ustalenie treści norm prawnych.

Wykładnia językowa,gramatyczna – analiza słów

Wykładnia logiczna, reguła wnioskowania z szerszego do węższego

Metoda systemowa

Metoda socjologiczna – (Francuzi) uwzględnić kontekst społeczny określonej normy

Precedensy – kraje anglojęzyczne

W Polsce sędzia jest związany tekstem ustawy.

 

Prawo podmiotowe

Prawo podmiotowe to przyznanie przez normę prawną na rzecz podmiotu stosunku prawnego sfery możności postępowania w sposób określony w tej normie, czyli zgodnie z treścią prawa przedmiotowego. Np. właściciel roweru może na nim jeździć, rozebrać na części, pożyczyć innej osobie, wynająć.Istnieje, choćby żadne działanie nie zostało podjęte. Prawo podmiotowe zakreśla granice możliwości działania uprawnionego. Tylko w tych granicach uprawniony może podejmować wszelkie działania /art.5/.

Każdemu przysługuje prawo podmiotowe. Nie ma prawa podmiotowego bez normy prawnej.Ustanawiają one sferę możności postępowania i zakreślają jej granice.

Występuje tylko w ramach stosunku prawnego. Treść prawa podmiotowego określa, co wolno czynić uprawnionemu, a także, do czego jest zobowiązana druga strona.

Prawo podmiotowe obejmuje jedno lub kilka uprawnień związanych ze sobą. Uprawnienie jest częścią prawa podmiotowego lub wypełnia całe prawo podmiotowe. Razem wzięte tworzą prawo podmiotowe.

Np. przepis art.790 k.c. stanowi. ze przewoźnikowi przysługuje ustawowe prawo zastawu na przesyłce dla zabezpieczenia przewoźnego i innych należności. Ustawowe prawo zastawu jest prawem podmiotowym przewoźnika w stosunku prawnym nawiązanym przez zawarcie umowy o przewóz przesyłki. Na prawo to składają się następujące uprawnienia: a) przewoźnik może przesyłkę zatrzymać, odmawiając jej wydania odbiorcy do chwili uiszczenia wszystkich należności, b) w razie potrzeby przewoźnik może spowodować sprzedanie przesyłki przez odpowiednie organy, c) z uzyskanej kwoty może zaspokoić swoje roszczenie. Trzy uprawnienia składają się na jedno prawo podmiotowe.

Roszczenie – jest to uprawnienie skierowane do oznaczonej osoby.

 

Klasyfikacja praw podmiotowych:

Prawa czynne – danie- uczynienie

Prawa bierne – obowiązek powstrzymania się

Prawa zakazowe

Prawa samoistne – główne

Prawa niesamoistne (akcesoryjne) np. poręczenie długu

Prawa obecne – aktualnie istniejące

Prawa przeszłe

Prawa przyszłe – prawo oczekiwania (ekspetatywa)

Prawa majątkowe – rzeczowe

Prawa niemajątkowe – prawa osobiste, dobra osobiste art.23,24,k.c.

 

Rzecz w rozumieniu prawa cywilnego to przedmiot materialny, wyodrębniony, że w obrocie jest traktowany jako dobro samoistne.

Dobra niematerialne to utwory literackie, artystyczne, dzieła naukowe, wynalazki, projekty racjonalizatorskie, a także przedmioty mające charakter materialny, ale niesamoistne, wchodzące w skład innych rzeczy /części składowe/

Części składowe to elementy rzeczy, które nie mogą być odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości (art.47 par.2 k.c.) np. częściami składowymi gruntu są budynki, drzewa, płoty, częścią składową motocykla jest silnik, książki okładka. Części składowe nie mogą być przedmiotem odrębnych praw rzeczowych, nie można być właścicielem klawiszy w cudzym fortepianie. Części składowe z chwilą odłączenia stają się rzeczami samoistnymi.

Przynależności to odrębne rzeczy potrzebne do korzystania z rzeczy głównej zgodnie z jej przeznaczeniem, np. kluczyki do samochodu, futerał do okularów, koło zapasowe w samochodzie.

Podział rzeczy:

Rzeczy nieruchome (nieruchomości). Nieruchomość to część powierzchni ziemskiej stanowiąca przedmiot odrębnej własności (grunt) wraz ze wszystkim, co jest z nią trwale związane, zabudowaniami, drzewami i innymi częściami składowymi. Wyjątkowo jako nieruchomość może być traktowany sam budynek lub jego część (lokal), jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności.

Rzeczy ruchome (ruchomości). Ruchomość to każda rzecz, która nie jest nieruchomością.

Rzeczy podzielne i niepodzielne – zakwalifikowanie rzeczy do jednej lub drugiej grupy zależy czy może być ona podzielona bez istotnej zmiany lub utraty wartości (np. bochenek chleba), czy też nie (np. maszyna do pisania).

Rzecz oznaczona co do gatunku i co do tożsamości

Rzeczy oznaczone gatunkowo to np. zboże, węgiel, ziemniaki, książki w księgarni.

Rzecz oznaczona co do tożsamości posiada własne cechy, jej tylko właściwe (np. książka podpisane przez właściciela, obraz znanego malarza).

Rzeczy przeznaczone do powszechnego użytku (rzeki, parki, jeziora, lasy)

Mienie to pojęcie zbiorcze, obejmuje aktywa, to co jest.

Majątek to aktywa i pasywa, wszelkie obciążenia na danej rzeczy.

Surogacja – zastąpienie jednej rzeczy drugą rzeczą.

 

Podmioty prawa cywilnego

Osoby fizyczne

Osoby prawne

Osobą fizyczną jest człowiek. rozpoczyna swój byt prawny w chwili urodzenia tj. odłączenia od ciała matki, a kończy w chwili śmierci.

Zdolność prawna  to występowanie w charakterze podmiotu (strony) w stosunkach cywilno prawnych.
 

 

Każdy człowiek od chwili urodzenia aż do śmierci ma zdolność prawną. Zdolność prawną ma także dziecko poczęte ale prawa i obowiązki majątkowe uzyskuje pod warunkiem, że urodzi się żywe (art.8 k.c.). Fakt urodzenia zostaje stwierdzony urzędowo w drodze sporządzenia przez kierownika urzędu stanu cywilnego aktu urodzenia. Fakt śmierci stwierdzony zostaje aktem zgonu. Do chwili pełnoletności dziecko jest reprezentowane przez rodziców (opiekunów). Posiadanie zdolności prawnej jest zróżnicowane np. w zależności od wieku

Zdolność do czynności prawnej to zdolność do nabywania praw i zaciągania zobowiązań za pomocą czynności prawnych.

 

Zdolność do czynności prawnej oznacza możliwość zawierania umów np. sprzedaży, najmu. Stwarza możność samodzielnego dysponowania swoimi uprawnieniami, zaciągania zobowiązań.

Osoba fizyczna ma:

Pełną zdolność do czynności prawnych

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych

Nie ma zdolności do czynności prawnych

Pełną zdolność do czynności prawnych osiąga człowiek po ukończeniu 18 lat. Dziewczyna po ukończeniu 16 lat, która na podstawie zezwolenia sądu wyjdzie za mąż.

Ograniczona zdolność do czynności prawnych mają osoby, które ukończyły 13 lat oraz osoby częściowo ubezwłasnowolnione.

Nie mają w ogóle zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły jeszcze 13 lat oraz osoby całkowicie ubezwłasnowolnione. Nie mogą w sposób ważny i prawnie skuteczny zawierać żadnych umów ani dokonywać jednostronnych czynności prawnych. Robią to za nich przedstawiciele (rodzice, opiekunowie)

Ubezwłasnowolnienie

Osoba fizyczna może być całkowicie lub częściowo pozbawiona zdolności do czynności prawnych na mocy orzeczenia sądu. Jest to ubezwłasnowolnienie.

Całkowite sąd może zastosować, jeżeli człowiek wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Sąd ustanawia opiekuna.

Częściowe ubezwłasnowolnienie sąd morze orzec gdy choroba, zaburzenia występują z mniejszym nasileniem. Sąd ustanawia kuratora.

Uznanie za zmarłego

Uznać za zmarłego można jedynie osobę zaginioną, o której nie wiadomo, czy żyje. Musi upłynąć 10 lat od końca roku kalendarzowego w którym zaginiony jeszcze żył.

 

Osoby prawne

Jest to wyodrębniona jednostka organizacyjna, która może występować jako samodzielny podmiot prawa cywilnego.

Na osobę prawną składają się:

Element ludzki (załoga przedsiębiorstwa, członkowie stowarzyszenia, spółdzielni, udziałowcy spółki z o. o.

Element majątkowy: osoba prawna ma własny majątek, wyodrębniony z majątku członków lub powstały na innej drodze. Osoba prawna odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem, a nie majątkiem swoich członków.

Element organizacyjny, jest to określona struktura, organy wykonujące w imieniu osoby prawnej wszystkie jej czynności.

Cel, określony w przepisach albo w statucie.

Podział osób prawnych:

Ze względu na sposób tworzenia

Osoby prawne instytucjonalne (osoby prawne tworzone przez państwo w drodze władczego aktu np.wyższa uczelnia, przedsiębiorstwo państwowe)

Osoby prawne typu zrzeszeniowego (powstające na drodze porozumień członków założycieli: spółka kapitałowa, partia polityczna, spółdzielnia)

Jednostka organizacyjna staje się osobą prawną w chwili wpisania do właściwego rejestru. Spółka akcyjna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uzyskuje osobowość prawną w chwili wpisania do rejestru handlowego, przedsiębiorstwo państwowe do rejestru przedsiębiorstw.

Do osób prawnych zaliczamy:

Skarb Państwa

spółki kapitałowe (spółki z o. o. spółki akcyjne)

przedsiębiorstwa państwowe

banki

państwowe jednostki organizacyjne (państwowe wyższe uczelnie, muzea narodowe, filharmonie, Polska Akademia Nauk, ZUS)

spółdzielnie

fundacje

stowarzyszenia (Związek Harcerstwa Polskiego, Akademicki Związek Sportowy)

Skarb Państwa

Należy do niego całe mienie administracji państwowej, wojska, policji, szkolnictwa, służby zdrowia. Zaciągnięte przez nie zobowiązania są zobowiązaniami Skarbu Państwa.

 

Przedstawicielstwo

Polega na tym, że czynność prawna zostaje dokonana przez osobę zwaną przedstawicielem, w imieniu innej osoby, zwanym reprezentowanym, pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Przedstawiciel podejmuje czynności ze skutkiem prawnym dla osób nie mających zdolności do czynności prawnych (dzieci do lat 13, osoby ubezwłasnowolnione) oraz dla osób mających ograniczoną zdolność do czynności prawnych (małoletni między 13 a 18 rokiem życia, osoby częściowo ubezwłasnowolnione).

Przedstawiciel podejmuje działania w imieniu innej osoby, skutki prawne wynikają dla osoby reprezentowanej.

Dwa rodzaje przedstawicielstwa:

przedstawicielstwo ustawowe

pełnomocnictwo

przedstawicielstwo ustawowe wynika z ustawy. Są nimi rodzice w stosunku do dzieci podlegających ich władzy rodzicielskiej, kurator – osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, kapitan statku – armatora poza portem macierzystym.

Pełnomocnictwo  opiera się na woli osoby reprezentowanej. Pełnomocnik działa w interesie mocodawcy. Nie może zawierać umów z samym sobą, chyba że nie zachodzi naruszenie interesów mocodawcy.

Pełnomocnictwo ogólne musi być udzielone na piśmie jest upoważnieniem do dokonywania różnych czynności prawnych w imieniu mocodawcy, w ramach zwykłego zarządu (np.administrowanie budynkiem)

Pełnomocnictwo rodzajowe jest upoważnieniem do wielokrotnego dokonywania czynności prawnych określonego rodzaju (sprzedawca w sklepie, kasjer w kinie).

Pełnomocnictwo szczególne jest upoważnieniem do konkretnej czynności (sprzedanie oznaczonej rzeczy).

Pełnomocnictwo wygasa z upływem terminu na jaki zostało udzielone. Może być w każdej chwili odwołane. Wygasa w razie śmierci pełnomocnika lub mocodawcy.

Przedawnienie roszczeń

Przedawnienie polega na tym, że po upływie wskazanego przez prawo terminu dłużnik może uchylić się od spełnienia świadczenia.

Z upływem czasu związane jest także:

zasiedzenie,

przemilczenie

terminy zawite

Przedawnieniu  ulegają jedynie roszczenia majątkowe. Nie ulegają przedawnieniu roszczenia o ochronie dóbr osobistych, roszczenia wynikające z praw rodzinnych. Przepisy regulujące przedawnienia (art.117-125 k.c.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Terminy przedawnień nie mogą być skracane lub przedłużane.

Zasadniczy termin przedawnienia wynosi 10 lat. Ale w szczególnych przypadkach może być skrócony. Po upływie 3 lat przedawniają się roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o świadczenia okresowe (np.z tytułu czynszu najmu lub dzierżawy, renty alimentacyjnej), przedawniają się wzajemne roszczenia pracodawcy i pracownika.

Po upływie 2 lat przedawniają się roszczenia przedsiębiorstw hotelowych i gastronomicznych z tytułu świadczonych usług. Po upływie 1 roku przedawniają się roszczenia wynikające z umowy spedycji, umowy składu, przewozu rzeczy, przewozu osób.

Skutkiem przedawnienia jest prawo uchylenia się od wykonania obowiązku spełnienia świadczenia. Dłużnik na drodze sądowej nie może być zmuszony do wykonania zobowiązania. Gdy będzie proces zgłasza przedawnienie, gdy tego nie zrobi sąd wydaje wyrok nie uwzględniając przedawnienia. Z własnej inicjatywy sąd nie uwzględnia upływu terminu przedawnienia. Istnieje możliwość zrzeczenia się korzystania z przedawnienia. Takie oświadczenie można jednak złożyć po upływie terminu przedawnienia.

Zawieszenie wstrzymuje tymczasowo bieg przedawnienia a po ustaniu zawieszenia przedawnienie biegnie dalej. I nowy okres dolicza się do poprzedniego.

W przypadku roszczeń przysługującym dzieciom przeciwko rodzicom, osób przeciwko opiekunom i kuratorom, z powodu siły wyższej (katastrofa, powódź, wojna) Przerwa biegu przedawnienia powoduje, że przedawnienie rozpoczyna się od początku. Nie wlicza się do niego okresu który upłynął do momentu przerwania.

Zobowiązania

Zobowiązanie to stosunek prawny w którym jedna ze stron (wierzyciel) może domagać się od drugiej strony (dłużnika) określonego zachowania, ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Prawo [111]

  • podgląd pobierz opis Czek
  • podgląd pobierz opis Czek
  • podgląd pobierz opis Czyny niedozwolone
  • podgląd pobierz opis Dziedziczenie
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 1
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 2
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 3
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 4
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 5
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 6
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 7
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - opracowanie
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - zagadnienia - 37 str.
  • podgląd pobierz opis Gwarancja jakości
  • podgląd pobierz opis Hipoteka
  • podgląd pobierz opis Inne przyczyny powstania zobowiązania
  • podgląd pobierz opis Inne przypadki odpowiedzialności
  • podgląd pobierz opis Inne wypadki nabycia i utraty własności
  • podgląd pobierz opis KLAUZULA REBUS SIC STANTIBUS
  • podgląd pobierz opis Księgi wieczyste
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2014 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl tekstomania.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online