Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Historia gospodarcza Wróć do kategorii

Rządy technokratyczne ekipy Edwarda Gierka

plik Pobierz Rzady technokratyczne ekipy Edwarda Gierka.txt

Rządy technokratyczne ekipy Edwarda Gierka (megalomania, rozwój przemysłu ciężkiego kosztem rolnictwa i inflacja, handel zagr. i gwałtowny wzrost zadłużenia zagranicznego Polski)

W grudniu 1970 Gomułka odchodzi w niesławie, a władzę w PL przejmuje Edward Gierek. Wprowadził on zasadę, że partia ma przewodnią rolę w społeczeństwie.

Uchwalony przez sejm w VI 1972 Plan Społeczno-Gospodarczego Rozwoju Polski różnił się zasadniczo od poprzednich planów, nie uwzględniających potrzeb społeczeństwa. Podjęto próbę zmian modelowych w gospodarce – ograniczenie roli biurokracji centralnej, utworzenie Wielkich Organizacji Przemysłowych. Modernizację gospod. realizowano wykorzystując kredyty zagr. i licencje. W latach 1971-75 nastąpił gwałtowny wzrost inwestycji: 1972 – o 23,6%, 1973 – o 25%, 1974 – o 22,5%, 1975 – 14,2%. Wśród tych inwestycji należy wymienić budowę Huty K-ce oraz Bełch. Zagłębia Górniczo-Energet. Huta K-ce miała być średniej wielkości (tak uchwalił Sejm), ale Gierek zwiększył rozmiary inwestycji. Jej budowa było możliwa dzięki pożyczkom z Zach.
W latach 71-73 prod. przemysłowa wzrosła o 36% a rolnicza o ~19%. Wzrosła też konsumpcja i zatrudnienie, podniosło się spożycie. Rozpoczęła się masowa motoryzacja (mały Fiat w Tychach i Bielsku-Białej). Średnie roczne temo wzrostu dochodu narodowego wytworzonego 1971-75 9,8%.

Na wyobraźnię społeczeństwa najbardziej oddziaływał program budownictwa mieszkaniowego . Do 1990 każda polska rodzina miała otrzymać samodzielne mieszkanie (kilka mln). Rozszerzono zakres opieki socjalnej (rozwijano system zasiłków macierzyńskich, chorobowych i rodzinnych). Wiele grup zawodowych otrzymało karty praw i obowiązków, gwarantujące im wysoką rangę w społeczeństwie. Utworzono Narod. Fundusz Ochrony Zdrowia (finansował on budowę szpitali i przychodni). Lata 70-te to okres megalomanii, czyli przesadnego przekonania władzy o swojej wielkości.

Tempo rozwoju gospodarki załamało się w poł. lat ’70. Wystąpiły dysproporcje w gospodarce spowodowane nadmiernymi inwestycjami i marnotrawstwem środków. Lawinowo rosło zadłużenie zagraniczne Polski. W 1970 wynosiło ono $600M, a pod koniec 1980 – 25 mld USD.
W tych warunkach całkowicie nierealnym stało się przeświadczenie, że kredyty umożliwiają tanią rozbudowę przemysłu, a spłacone zostaną produkcją. W latach 1949-70 zakupiono 213 licencji, a w latach ’70 – 452 licencje, z czego zdolność produkcyjną osiągnęły 164 licencje. Nakłady na przemysł ciężki były tak duże, że zabrakło pieniędzy na przem. lekki i rolnictwo. Częstym zjawiskiem była samowola wielu ministerstw i organizacji gospodarczych, wymuszających korzystne dla siebie decyzje bez względu na koszty społ. i ekon. W latach 71-75 wzrost handlu zagranicznego – w 75 w stosunku do 70 obroty buły o 86% większe (import o 104% , eksport o 66%) – sprzyjał temu fakt, że ceny płacone za import buły relatywnie niższe od uzyskiwanych w eksporcie. Zwiększył się udział w eksporcie paliw i energii – kryzys paliwowy na zachodzie. Polityka kredytowa sprawiła, że udział w handlu państw zach znacznie wzrósł, kosztem wschodu.
Duża ilość pieniądza wpływającego na rynek nie została zamortyzowana nawet przez 2.5-krotny wzrost oszczędności. Od 1973 oznaki inflacji – wzrost cen najczęściej ukryty – sztuczne zmiany asortymentu oraz wprowadzanie na rynek „nowych” towarów. Społ polskie żyło ponad stan, na kredyt, a było tego nieświadome.
W czerwcu 76 podwyżka cen żywności – masowwe wystąpienia robotnicze (Radom, Ursus) – podwyżka odwołana – pogłębienie złego stanu gospodarki. Powstały  częściowo tolerowane przez władzę niezal organizacje, np. Komitet Obrony Robotników, czy wolne związki zawodowe.
Niemożność dalszego ukrywania trudności gospod zmusiły władzę do skorygowania polit ekonom. W grudniu 76 na plenum KC PZPR Gierek wysunął koncepcję „manewru gospodarczego” – uzyskanie dodatniego bilansu handlowego, zwiększenie prod art. kierowanych na rynek, preferencje inwestycyjne dla rolnictwa, energetyki, transportu, budownictwa mieszkaniowego.
„manewr gospodarczy” nie miał odbicia w planie 1976-80.
Spadek aktywności gospod polskiej spowodow był m.in. niewydolnością centralnego systemu kierowania, chaosem organizacyjnym i marnotrawstwem. W przekonaniu tym utwierdzały niektóre posunięcia władz, np. reforma administracyjna likwidująca powiaty.
Załamanie gospodarcze najwcześniej pojawiło się w inwestycjach. W latach 76-80 dynamika silnie odbiegała od planowanej – w dół. Rezultat – w grudniu 80 czasowe wstrzymanie realizacji wielu zadń gospod, m.in. przerwano budowę Huty Katowice i zrezygnowano z budowy nowych odcinków autostrad. Zła była także sytuacja w rolnictwie – wzrosła tylko  o 2,7% kolejne rozminięcie się z planem 76-80. Kryzys przeżywał też transport. Od 76 obniżenie dynamiki handlu zagr. – pogarszająca się sytuacja płatnicza naszego kraju.
Nastąpiły zmiany w strukturze handlu zagr – wzrost importu paliw i energii. Głównymi wierzycielami Polski był RFN (20% całk zadł ) oraz USA ( 13% całk zadł ).
Jednym z objawów złej sytuacji na rynku art. konsump był szybki wzrost  sprzedaży towarów za waluty wymienialne – Pewex i Baltona.
Ożywienie w handlu kupieckim w stosunku do 1. Poł lat 70-tych było wynikiem liberalizacji polityki państwa – miało załagodzić napięcia rynkowe. Nie podważyło to jednak monopolu państwa w obrocie towarowym – w 1980 organizacje państwowe i spółdzielcze realizowały 98% obrotu handlu detalicznego i miały prawie 90% punktów sprzedaży.
Ten kryzy ekonomiczny stał się podstawą strukturalnego kryzysu społ-polit. W 1976 – kartki na cukier. Reglamentacja, rosnące ceny , kolejki w sklepach i spekulacja powodowały niezadowolenie społeczne.

 

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Historia gospodarcza [65]

  • podgląd pobierz opis Budowa stalinowskiego modelu socjalistycznego w Polsce
  • podgląd pobierz opis Dualizm agrarny w Europie
  • podgląd pobierz opis Ekonomiczne przesłanki upadku socjalizmu
  • podgląd pobierz opis Ekonomiczne znaczenie wielkich odkryć geograficznych
  • podgląd pobierz opis Globalizacja gospodarki kapitalistycznej w końcu XX w
  • podgląd pobierz opis Gospodarcze podstawy imperiów starożytnych
  • podgląd pobierz opis Gospodarka feudalna w średniowiecznej Polsce
  • podgląd pobierz opis Gospodarka folwarczno- pańszczyźniana w Polsce
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Francji po epoce napoleońskiej.
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Francji w XVII w. Polityka Calberta J.B.
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Hiszpanii w XVI wieku.
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Holandii w XVII w.
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Japonii w II połowie XX w
  • podgląd pobierz opis Gospodarka średniowiecza
  • podgląd pobierz opis Gospodarka światowa w II połowie XX w
  • podgląd pobierz opis Gospodarka światowa w okresie międzywojennym
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Niemiec na przełomie XIX i XX w
  • podgląd pobierz opis Gospodarka państw socjalistycznych po II wojnie światowej
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Polski po II wojnie światowej
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Polski po II wojnie światowej
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2014 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl tekstomania.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl grywalcy.pl Matematyka radio online