Przedmiot: Zagr. Polityka Ekonomiczna

ZPE - opracowania Tomka

Pobierz ten dokument Wróć do kategorii

Jak byś mógł zdefiniować pojęcie Zagranicznej Polityki Ekonomicznej?

Zagraniczna polityka ekonomiczna to oddziaływanie państwa na stosunki gospodarcze z zagranicą (obrót towarowy i usługowy oraz przepływ czynników produkcji - pracy, kapitału, technologii i zasobów bogactw naturalnych – między krajem a zagranicą.
Z pojęciem zagranicznej polityki ekonomicznej wiążą się, zatem uprawnienia państwa do podejmowania decyzji dotyczących stosunków gospodarczych z zagranicą. Uprawnienia te mogą być szersze lub węższe z przyczyn wewnętrznych lub zewnętrznych. Zagraniczna polityka ekonomiczna powinna być przede wszystkim aktywna, co oznacza, że nie może być wypadkową postępowania podmiotów gospodarczych. Aktywność zagranicznej polityki ekonomicznej polega z jednej strony na inicjowaniu działań niepodejmowanych samodzielnie przez podmioty gospodarcze, z drugiej zaś ograniczaniu działalności niekorzystnej z punktu widzenia państwa jako całości. ZPE powinna być jednocześnie świadoma, co oznacza, że u jej podstaw leży bilans korzyści i strat z nią związanych


Co to jest kurs walutowy? Jakie znasz rodzaje kursów walutowych?

Kurs walutowy - cena danej waluty wyrażona w innej walucie. Miejscem transakcji, na którym przedmiotem są waluty krajowe jest rynek walutowy; sprzedaje się jedną walutę w zamian za inną. Mowa jest o rynku, należy podkreślić, że występuje na nim: podaż, popyt, i cena. Na ogół o relacjach wymiany walut, czyli o kursach walut, decyduje podstawowe prawo rynku tworzące kurs (cenę) równowagi przy zrównaniu popytu z podażą danej waluty. Kurs walutowy jest narzędziem polityki makroekonomicznej umożliwiającym państwu oddziaływanie zarówno na stosunki gospodarcze z zagranicą, jak i na gospodarkę krajową.
Rodzaje kursów walutowych
Kryterium liczebności
Kurs jednolity – całość obrotów z zagranicą odbywa się po jednolitym kursie
Kurs dualny (podwójny) – istnieją dwa odmienne kursy: np. jeden reguluje przepływy towarowe, drugi kapitałowe
Kurs zróżnicowany – rozwinięta forma kursu dualnego; polega na istnieniu większej liczby różnych kursów walutowych w różnych przekrojach (geograficznym, podmiotowym, przedmiotowym)
ze względu na elastyczność kursów
płynne (ustalana pod wpływem popytu, podaży) i sztywne (ustalana przez władze państwowe)
wg. wariantów transakcji
kursy kasowe (zapłata w dn. dokonania transakcji) i terminowe
Kurs sztywny - ustalony przez organ państwa, nie podlega wahaniom
Kurs stały - ulega wahaniom wywołanym grą popytu i podaży, zakres wahań jest ściśle określony
Kurs płynny - kształtowany jedynie poprzez popyt i podaż

Co to jest budżet i jakie są jego części składowe?

Budżet państwa to scentralizowany fundusz publiczny służący gromadzeniu środków pieniężnych w związku z funkcjami państwa. Od strony prawnej budżet powstaje jako ustawa Parlamentu tzw. ustawa budżetowa; uchwalana jest z reguły na okres roczny i wszelkie zmiany w tej uchwale mogą być dokonywane albo bezpośrednio przez Parlament, albo z upoważnienia Parlamentu przez Rząd.
Budżet może być zrównoważony bądź niezrównoważony.
Budżet zrównoważony – występuje wtedy, gdy strona dochodowa pokrywa się ze stron� � wydatków.
Budżet niezrównoważony – ma dwa rozgałęzienia może być nadwyżkowy, który powstaje wtedy, jeśli dochody są większe od wydatków, albo deficytowy gdy wydatki są większe od dochodów.
Przychody budżetowe – to wszystko, co dopływa do budżetu łącznie z pożyczkami, które trzeba będzie kiedyś zwrócić, (czyli jak gdyby czasowo coś dopłynie do budżetu, traktowane jest jako przychód).
Dochód budżetowy – jest to, co ostatecznie osiada w budżecie, którego się już nie zwraca.
Rozchody budżetowe – to wszystko, co wypływa z budżetu łącznie z udzielanymi pożyczkami przez budżet, które kiedyś wrócą do budżetu.
Wydatki budżetowe – to jest coś, co definitywnie z budżetu wypływa, odchodzi.
Finansowanie deficytu budżetu inaczej mówiąc pokrywanie luki w budżecie odbywa się poprzez zaciąganie kredytów bankowych przez budżet państwa, albo przez sprzedaż rządowych papierów wartościowych takich jak obligacje i bony skarbowe. Budżet nie wypuszcza akcji, akcje to jest przywilej przedsiębiorstw. Obligacje i bony skarbowe te papiery wartościowe mogą nabywać zarówno osoby fizyczne jaki i przedsiębiorstwa.


Wymień podstawowe

W wydatkach budżetowych występują takie elementy jak:
1.wydatki na administrację państwową,
2.wydatki na armię, policję i wymiar sprawiedliwości,
dopłaty do szkolnictwa, służby zdrowia, funduszy emerytalnych (te wydatki socjalne w Polsce i innych krajach z reguły są większe niż typowo administracyjne wydatki) i tempo wzrostu jest na ogół większe niż wydatków na administrację, armię czy policję.

po pytaniu z budżetem państwa wklej sobie to, (o ile potrzebujesz) bo zauważyłem że brakuje >>> Wymień podstawowe pozycje budżetu po stronie wydatków i dochodów.

Wydatki budżetowe obejmują, z jednej strony, finansowanie tych sektorów gospodarki, których rozwój wchodzi bezpośrednio w zakres obowiązków państwa, z drugiej zaś – finansowanie sfery socjalnej.
W wydatkach budżetowych występują takie elementy jak:
? wydatki na administrację państwową,
? wydatki na armię, policję i wymiar sprawiedliwości,
dopłaty do szkolnictwa, służby zdrowia, funduszy emerytalnych (te wydatki socjalne w Polsce i innych krajach z reguły są większe niż typowo administracyjne wydatki) i tempo wzrostu jest na ogół większe niż wydatków na administrację, armię czy policję.

Dochody budżetowe państwa składają się z wpływów z podatków bezpośrednich od dochodów osób fizycznych i osób prawnych oraz z wpływów z podatków pośrednich nakładanych na towary – cła, akcyza, VAT (podatki te są płacone przez nabywców towarów).

Scharakteryzuj ogólny cel Zagranicznej Polityki Ekonomicznej.

Cele wyznaczane przez państwo mogą mieć charakter:
1. ilościowy - tego typu cele mogą dotyczyć wielkości handlu zagranicznego, poziomu salda wymiany handlowej czy rozmiarów bezpośrednich inwestycji zagranicznych itp.;
2. jakościowy - odnosi się do celów określanych jako poprawa terms of trade w wymianie międzynarodowej, stymulowanie eksportu w celu zwiększenia zatrudnienia i wydajności pracy, import nowoczesnych technologii itp.

Cele zagranicznej polityki ekonomicznej państwa można też podzielić ze względu na horyzont czasowy, jakiego dotyczą:

1. cele krótkoterminowe - nie przekraczają 1 roku, najczęściej odnoszą się do rozmiarów eksportu i importu lub do terms of trade;
2. cele średniookresowe - dotyczą perspektywy od 1 do 5 lat, mogą się odnosić do zwiększenia rozmiarów eksportu, wprowadzania nowych rozwiązań w produkcji dzięki transferowi technologii związanemu z importem lub do realizowanych inwestycji zagranicznych;
3. cele długookresowe - są realizowane w okresie 5-letnim i dłuższym, mogą dotyczyć salda bilansu handlowego, zmian w strukturze eksportu i importu, a nawet przesunięcia w międzynarodowym podziale pracy albo zmiany specjalizacji.


Co możesz powiedzieć o dewaluacji, deprecjacji, rewaluacji i aprecjacji?

Dewaluacja - jednorazowa dokonana przez bank centralny lub rząd obniżka wartości waluty krajowej w stosunku do waluty zagranicznej. Służy poprawie bilansu handlowego –sprzyja eksportowi. Stosuje się, gdy jest deficyt Handlu zagranicznego. Jest środkiem krótkookresowej poprawy; w dłuższym okresie czasu- większe szkody niż korzyści
Deprecjacja - stopniowa obniżka waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub zwyżka waluty zagranicznej wyrażonej w walucie krajowej. Dokonuje się na rynku. Jest to metoda stosowana, na co dzień. Sprzyja inflacji i stopniowej poprawie bilansu płatniczego.
Rewaluacja - jednorazowa decyzja państwa podnosząca wartość waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub zmniejszająca wartość waluty zagranicznej w walucie krajowej. Odwrotna do dewaluacji- działa negatywnie na bilans handlowy – import rośnie eksport maleje . zmniejsza inflacje . Dokonuje się, gdy państwo ma duży dodatni bilans handlowy –kredytuje zagranicę-wyrównanie bilansu.
Aprecjacja - stopniowa zwyżka wartości waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub obniżka wartości waluty zagranicznej wyrażonej w walucie krajowej. Jest to rewaluacja rozłożona w czasie. Stosowana jako narzędzie walki z inflacją. Działa na BH negatywnie (powiększenie zadłużenia zagr.





Jakie są podstawowe cechy interwencjonizmu umiarkowanego, wyważonego, rozsądnego?

Interwencjonizm - system polityki gospodarczej państwa polegający na bezpośrednim oddziaływaniu państwa na gospodarkę w makroskali. Pojęcie tj. teoretyczne podstawy stworzył J.M. Keynes. Interwencjonizm wprowadzony został przez wiele państw w latach 30. XX w., (po wielkim kryzysie gosp. 1929–34).

Interwencjonizm państwowy to polityka aktywnego oddziaływania państwa na przebieg procesów gospodarczych. Zwolennicy interwencjonizmu wskazują na trzy główne jego cele: ograniczenie bezrobocia do poziomu uznanego za niezbędny, a nawet korzystny dla gospodarki, pobudzenie popytu globalnego, którego niedostateczny poziom uznaje się za jedną z przyczyn wahań koniunkturalnych oraz podniesienie tempa wzrostu gospodarczego. Do głównych narzędzi pozwalających realizować politykę interwencjonizmu należą:

1) podejmowanie przez państwo przedsięwzięć inwestycyjnych pozwalających zwiększyć zatrudnienie bez wzrostu podaży dóbr i usług (np. roboty publiczne);

2) dotacje do nierentownych przedsiębiorstw lub ich nacjonalizacja;

3) protekcjonizm w zakresie handlu zagranicznego;

4) polityka monetarna;

5) polityka fiskalna.

Umiarkowany interwencjonizm - stosowany głównie w sferach, w których kapitał jest niezainteresowany i gdzie budżet może podtrzymać produkcję nie narażając kapitału na straty. Obywatele, ich zrzeszenia i wspólnoty lokalne mają pełne prawo do swobodnego działania, państwo zaś nie powinno ich w tym działaniu zastępować, a jedynie pomagać.

3. cele długookresowe - są realizowane w okresie 5-letnim i dłuższym, mogą dotyczyć salda bilansu handlowego, zmian w strukturze eksportu i importu, a nawet przesunięcia w międzynarodowym podziale pracy albo zmiany specjalizacji.


Co możesz powiedzieć o dewaluacji, deprecjacji, rewaluacji i aprecjacji?

Dewaluacja - jednorazowa dokonana przez bank centralny lub rząd obniżka wartości waluty krajowej w stosunku do waluty zagranicznej. Służy poprawie bilansu handlowego –sprzyja eksportowi. Stosuje się, gdy jest deficyt Handlu zagranicznego. Jest środkiem krótkookresowej poprawy; w dłuższym okresie czasu- większe szkody niż korzyści
Deprecjacja - stopniowa obniżka waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub zwyżka waluty zagranicznej wyrażonej w walucie krajowej. Dokonuje się na rynku. Jest to metoda stosowana, na co dzień. Sprzyja inflacji i stopniowej poprawie bilansu płatniczego.
Rewaluacja - jednorazowa decyzja państwa podnosząca wartość waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub zmniejszająca wartość waluty zagranicznej w walucie krajowej. Odwrotna do dewaluacji- działa negatywnie na bilans handlowy – import rośnie eksport maleje . zmniejsza inflacje . Dokonuje się, gdy państwo ma duży dodatni bilans handlowy –kredytuje zagranicę-wyrównanie bilansu.
Aprecjacja - stopniowa zwyżka wartości waluty krajowej wyrażonej w walucie zagranicznej lub obniżka wartości waluty zagranicznej wyrażonej w walucie krajowej. Jest to rewaluacja rozłożona w czasie. Stosowana jako narzędzie walki z inflacją. Działa na BH negatywnie (powiększenie zadłużenia zagr.





Jakie są podstawowe cechy interwencjonizmu umiarkowanego, wyważonego, rozsądnego?

Interwencjonizm - system polityki gospodarczej państwa polegający na bezpośrednim oddziaływaniu państwa na gospodarkę w makroskali. Pojęcie tj. teoretyczne podstawy stworzył J.M. Keynes. Interwencjonizm wprowadzony został przez wiele państw w latach 30. XX w., (po wielkim kryzysie gosp. 1929–34).

Interwencjonizm państwowy to polityka aktywnego oddziaływania państwa na przebieg procesów gospodarczych. Zwolennicy interwencjonizmu wskazują na trzy główne jego cele: ograniczenie bezrobocia do poziomu uznanego za niezbędny, a nawet korzystny dla gospodarki, pobudzenie popytu globalnego, którego niedostateczny poziom uznaje się za jedną z przyczyn wahań koniunkturalnych oraz podniesienie tempa wzrostu gospodarczego. Do głównych narzędzi pozwalających realizować politykę interwencjonizmu należą:

1) podejmowanie przez państwo przedsięwzięć inwestycyjnych pozwalających zwiększyć zatrudnienie bez wzrostu podaży dóbr i usług (np. roboty publiczne);

2) dotacje do nierentownych przedsiębiorstw lub ich nacjonalizacja;

3) protekcjonizm w zakresie handlu zagranicznego;

4) polityka monetarna;

5) polityka fiskalna.

Umiarkowany interwencjonizm - stosowany głównie w sferach, w których kapitał jest niezainteresowany i gdzie budżet może podtrzymać produkcję nie narażając kapitału na straty. Obywatele, ich zrzeszenia i wspólnoty lokalne mają pełne prawo do swobodnego działania, państwo zaś nie powinno ich w tym działaniu zastępować, a jedynie pomagać.


Jakie jest twoje stanowisko w sprawie doktryny neoliberalnej i neokeysistowskiej.

Teoria Keynesa powstała jako reakcja na Wielki Kryzys Ekonomiczny lat 1929-1933. Wystąpił wówczas znaczny spadek PKB i radykalny wzrost bezrobocia. Spadł poziom inwestycji, na łeb na szyję poleciały notowania giełdowe. Keynes dążył do ustabilizowania gospodarki za pomocą podejścia popytowego. Jako przyczynę złego stanu rzeczy podał stan nierównowagi pomiędzy poziomem oszczędności a poziomem inwestycji. Jak człowiek dostanie podwyżkę, to nie wyda wszystkiego tylko część odłoży, Keynes nazwał to krańcową skłonnością do konsumpcji. W efekcie rosną dochody, ale nie wzrasta konsumpcja. Istotą jego poglądów jest zanegowanie zdolności gospodarki do samoregulacji (samoistnego osiągania równowagi rynkowej. Odrzucono stwierdzenie jakoby podaż sama stwarzała dla siebie popyt. Wg niego gospodarka pozostawiona sama sobie będzie zawsze popadać w stan nierównowagi. Dlatego w tak dramatycznej sytuacji jaką był Wielki Kryzys Ekonomiczny powinno interweniować państwo za pomocą wydatków publicznych.

Szkoła Keynesowska położyła nacisk na analizę popytu globalnego. Generalnie chodziło o zwiększenie popytu, co miało przyspieszyć tempo wzrostu gospodarczego i zlikwidować bezrobocie. Aby zapewnić stały rozwój gospodarczy, należy, poprzez odpowiednią politykę gospodarczą, pobudzić wzrost globalnych wydatków. Stąd nazwa – ekonomia popytu. Wg nich, sterowanie przez państwo globalnym popytem odbywa się za pomocą środków polityki fiskalnej (ewentualnie polityki pieniężnej).

Korzytajac z rad Keynesa w latach trzydziestych rząd USA zorganizował wielkie roboty publiczne. Wychodząc z założenia, że w dobie kryzysu deficyt budżetowy nie stanowi sprawy najważniejszej, zaś wydatki państwa miały pobudzić ekonomię i dać bezrobotnym zajęcie zorganizowano wielki program robót publicznych. Za rządowe pieniądze miliony Amerykanów pracowało przy budowie zapór i elektrowni wodnych, autostrad i mostów. To wówczas zbudowano podstawową infrastrukturę kraju, co umożliwiło z kolei dalszy rozwój ekonomiczny. Ameryka wyszła z kryzysu i to najlepszy dowód na to, że teoria Keynesa się sprawdziła.

Głównym założeniem neokeynesizmu jest względna sztywność płac i cen w krótkim okresie. Oznacza to, że reagują one na zmiany popytu wolniej niż wielkości realne, czyli np. wielkość produkcji czy poziom zatrudnienia.

Ponadto, w odróżnieniu od teorii Keynesa, akceptuje się założenie neutralności pieniądza przy doskonale elastycznych cenach i płacach. Neokeynesiści popierają ingerencję państwa w gospodarkę w celu doprowadzenia jej do równowagi w krótkim okresie przy pełnym wykorzystaniu czynników produkcji. Dotyczy to przeciwdziałania cyklom gospodarczym i pozwala na skrócenie okresu, w którym zadziałają mechanizmy rynkowe i uniknięcie strat spowodowanych recesją.

W długim okresie uwidacznia się wpływ teorii monetarystycznej, czyli poparcie dla ograniczania podaży pieniądza w celu przeciwdziałania inflacji oraz wykorzystywanie innych narzędzi polityki pieniężnej do uzyskania trwałego wzrostu gospodarczego.

Klasyczne poglądy liberalne cechuje nastawienie, że ani rząd, ani żadna grupa czy jednostka społeczna, nie powinny w żaden sposób zakłócać wolności jednostki, a jedynym dopuszczalnym zniewoleniem jest sytuacja, gdy jednostka stanowi rzeczywiste zagrożenie dla czyjejś wolności lub mienia. Liberałowie w większości są za zachowaniem i rozszerzeniem praw i wolności obywatelskich, takich jak wolność słowa, wolność prasy, wolność wyznania, równouprawnieniem obywateli oraz tolerancji.

Czy można, zatem mówić o kryzysie doktryny neoliberalnej? Odpowiedź nie jest tak prosta, pomimo tego, że rząd USA dokonuje posunięć wręcz odwrotnych wobec zaleceń tejże doktryny (prywatyzuje, przez ratunkowe dotacje i plany powoduje nierówną konkurencję na rynku, łamie dyscyplinę fiskalną, kieruje pieniądze na pomoc do sektorów, które nie powinny być jego priorytetami) generalne założenie neoliberalizmu, czyli 'zysk przede wszystkim' ma się dobrze. Zasadnicza zmiana dotyczy rozumienia roli rynku: przestaje on być 'idealnym regulatorem gospodarki', która aby uniknąć spektakularnego załamania musi ratować się pieniędzmi z budżetu. Część krytyków neoliberalizmu twierdzi, że to nic nowego – rządy wielu państw (przynajmniej tych, które było na to stać) wielokrotnie uciekały się do finansowych interwencji a także chcąc chronić własnych producentów wprowadzały sztuczne ograniczenia (w postaci ceł zaporowych czy dotacji do rolnictwa) jednocześnie zabraniając tego samego innym (dobrym przykładem jest tu rolnictwo w USA), a dzisiejsze wydarzenia różnią się od poprzednich tylko skalą.


Sergiusz Najar, bankowiec i były wiceminister spraw zagranicznych w rządach Millera i Belki, przekonywał, że obecny kryzys jest przede wszystkim kryzysem zaufania do instytucji rynkowych. Podważone zostało zaufanie do modelu relacji między przedsiębiorstwem, jego kierownictwem, akcjonariuszami i interesariuszami1, jaki został wypracowany w Ameryce lat osiemdziesiątych, rozprzestrzeniając się stamtąd – w mniejszym, lub większym stopniu - na obszarze całego globu. Podstawą tego modelu jest deregulacja, wycofanie się państwa z aktywnej kontroli nad rynkiem. Ułatwia to zachowania wysoce ryzykowne, których koszty ponosi cała gospodarka, a w efekcie całe społeczeństwo, podczas gdy zyski z tych działań trafiają przede wszystkim nawet nie tyle do kieszeni akcjonariuszy, co menadżerów, którzy jako grupa najwięcej zyskali finansowo na neoliberalnych reformach. Deregulacja rynku łączy się z niekontrolowanym rozrostem przedsiębiorstw; banki zaczynają zajmować się ubezpieczeniami, firmy ubezpieczeniowe świadczą usługi bankowe etc. Sprawia to, że gospodarka jest silniej zintegrowana niż była w poprzednich fazach rozwoju kapitalizmu, a przez to bardziej podatna na globalny kryzys, spowodowany przez lokalne zaburzenie w jednym z jej sektorów. Tą wrażliwość zwiększa jeszcze bardziej globalna sieć informatyczna, dzięki której możliwe staje się prowadzanie wielkich operacji finansowych w czasie rzeczywistym (bez względu na odległość), co, przy braku mechanizmów kontrolnych, zwiększa ryzyko powstawania sytuacji kryzysowych. Według Najara, obecny kryzys wymusi odejście od doktryny neoliberalnej i poddanie rynków ściślejszej kontroli rządów. Jednak odzyskanie zaufania do instytucji rynkowych będzie procesem długim i niełatwym.

Najciekawsze wystąpienie miał Piotr Kuczyński, analityk firmy Xelion. Zgodził się z przedmówcą, że obecny kryzys ma przede wszystkim źródła w deregulacji rynków. Zwrócił także uwagę, że głównym problemem współczesnej gospodarki jest oparcie jej na pustym pieniądzu i spekulacji, jako głównym mechanizmie generowania zysków. Szczególną rolę odgrywają tu fundusze inwestycyjne, których spekulacyjna działalność wielkimi środkami, jakimi dysponują, zupełnie zaburza tradycyjny mechanizm generowania cen oparty na wolnej grze popytu i podaży. Według Kuczyńskiego, wzrost cen paliwa, a potem żywności, w ostatnich latach wygenerowały przede wszystkim fundusze inwestycyjne grające spekulacyjnie tymi towarami. Winę za kryzys ponosi także wzrost znaczenie zupełnie nieregulowanego i pozbawionego efektywnych mechanizmów efektywnej kontroli, rynku tzw. pochodnych instrumentów finansowych, które miały w założeniach minimalizować i rozpraszać ryzyko, a doprowadziły do rozprzestrzenienia się kryzysu.


W jakich okresach historycznych dominowali liberałowie, a w jakich keysiści i neokeysiści?

Neokeynesizm
Doktryna ekonomiczna stanowiąca syntezę monetaryzmu i keynesizmu, będąca jego naturalną ewolucją na skutek kryzysów naftowych, podczas których teoria Keynesa zdawała się zawodzić.

Kryzys naftowy, określany też mianem kryzysu paliwowego lub energetycznego to kryzys gospodarczy w historii gospodarki kapitalistycznej, który rozpoczął się 1973 i objął wszystkie kraje wysoko uprzemysłowione i uzależnione od ropy naftowej i wszystkie dziedziny gospodarki światowej.

Kryzys spowodował gwałtowny wzrost cen ropy naftowej na rynkach światowych w wyniku embarga (sankcji) państw zrzeszonych w OPEC zastosowanych wobec Stanów Zjednoczonych po wybuchu wojny izraelsko-arabskiej w 1973.
...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

wkuwanko.pl