Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Rynek kapitałowy Wróć do kategorii

Rynek finansowy - Podstawowe pojęcia

plik Pobierz Rynek finansowy - Podstawowe pojecia.txt

RYNEK FINANSOWY można określić jako ogół transakcji papierami

wartościowymi będącymi instrumentami udzielania kredytów krótko-, średnio- i

długoterminowych.

Rynek finansowy

Rynek kapitałowy

Rynek pieniężny

Rys. 1. Podział rynku finansowego

Na rynku pieniężnym dokonywane są operacje finansowe krótkoterminowe,

związane z bieżącą działalnością banków, przedsiębiorstw i innych podmiotów

oraz osób fizycznych.

Rynek kapitałowy obejmuje natomiast operacje finansowe średnio-i

długoterminowe.

Ważne kryterium podziału na te dwa rynki stanowi cezura czasowa operacji

finansowych, mająca szerokie zastosowanie w teorii i praktyce.

Na rynku finansowym możemy również wyodrębnić rynek walutowy, który

jest ściśle powiązany zarówno z rynkiem pieniężnym, jak i kapitałowym,

umożliwiając przepływ kapitału na rynki poszczególnych państw oraz w skali

międzynarodowej.

I. RYNEK KAPITAŁOWY

1. Charakter rynku kapitałowego

Podstawowym celem rynku kapitałowego jest umożliwianie różnym podmiotom

pozyskania środków finansowych na zapewniającą dochody działalność

inwestycyjną oraz finansowanie potrzeb publicznych (pożyczki zaciągane przez

państwo, władze lokalne).

Rynek kapitałowy

Rynek bankowy (lokaty i kredyty średnio-i długoterminowe

Rynek papierów

wartościowych

Rys. 2. Podstawowe działy rynku kapitałowego

Na rynku bankowym, który obejmuje banki, kasy oszczędnościowe, przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe i inne instytucje bankowe, lokowane są depozyty i udzielane kredyty. Banki przetwarzają otrzymane w różnych formach depozyty w kredyty, które są w istocie kapitałem pożyczkowym. Kapitał ten jest przeznaczany na cele inwestycyjne. Źródłem podaży kapitału pożyczkowego (kredytowego) są oszczędności i fundusze wewnętrzne(gospodarstw domowych, podmiotów gospodarczych, instytucji sektora publicznego) oraz import kapitału kredyty zagraniczne).

Popyt na ten kapitał kreują głównie przedsiębiorstwa w celu finansowania inwestycji i długookresowych programów rozwojowych.

Szczególnie rozbudowanym segmentem rynku kapitałowego jest rynek papierów wartościowych, charakteryzujący się różnorodnością instrumentów finansowych, wysoką płynnością transakcji giełdowych i pozagiełdowych, dużymi możliwościami zdobywania kapitału i jego pomnażania.

Napływający na rynek kapitał - w swej pierwotnej postaci - przede wszystkim z oszczędności osób fizycznych, a także z funduszy inwestycyjnych i emerytalno-rentowych oraz bankowych. Jest on wykorzystywany przez przedsiębiorstwa, instytucje rządowe i władze lokalne.

Na rynku kapitałowym ogromną rolę odgrywa zdobycie zaufania uczestników tego rynku i bezpieczeństwo lokowania w nim kapitału. Zapewnienie gwarancji w tym zakresie jest

procesem złożonym i zwykle poddawanym ostrej oraz długotrwałej weryfikacji.

Aby zapewnić bezpieczeństwo lokat i pozyskać zaufanie inwestorów angażujących swoje

fundusze, państwo sprawuje pieczę nad rynkiem papierów wartościowych, wprowadzając

stosowne regulacje prawne. W Polsce podstawy prawne funkcjonowania rynku kapitałowego stanowią: uzupełnienie Kodeksu cywilnego, obejmujące ogólne regulacje prawne dotyczące papierów wartościowych w systemie prawa cywilnego, wprowadzone ustawą nowelizującą ten kodeks z 28.07.1990 r. oraz Ustawa o obligacjach z 28.06.1995 r.

Do koordynacji i nadzoru publicznego obrotu papierami wartościowymi została powołana Komisja Papierów Wartościowych, jako centralny organ administracji państwowej.

2. Podstawowe segmenty rynku kapitałowego

W zależności od stopnia rozwoju rynek kapitałowy może składać się z różnych segmentów. Podstawowymi jego segmentami wg grup instrumentów finansowych są:

> RYNEK PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Papiery wartościowe kapitałowe w wymiarze ekonomicznym mają charakter dokumentów stwierdzających prawo współwłasności firmy bądź udzielenia pożyczki określonemu podmiotowi (instytucji rządowej, lokalnej, firmie) i uzyskania praw do świadczeń z tego tytułu w przyszłości. W operacjach finansowych na rynku kapitałowym następuje zamiana kapitału na papiery wartościowe kapitałowe.

Papiery wartościowe kapitałowe są przedmiotem obrotu na rynku kapitałowym

Podstawowe rodzaje papierów wartościowych:

- papiery potwierdzające wierzytelności (pożyczki publiczne, obligacje komunalne, obligacje zmienne i inne obligacje).

- papiery potwierdzające współwłasność (akcje, udziały, certyfikaty inwestycyjne).

Charakterystyczne cechy papierów wartościowych kapitałowych:

- masowy i szybki obrót

- duże rozproszenie własności wśród ich posiadaczy

- łatwa wzajemna wymienialność

proste procedury przenoszenia wartości (np. kapitał obligacje akcje kapitał)

> RYNEK HIPOTECZNY

Na rozwiniętych rynkach kapitałowych ten segment rynku odgrywa ważną rolę w operacjach kapitałowych i pozyskiwaniu środków finansowych na realizację przedsięwzięć gospodarczych zarówno przez osoby prawne, jak i fizyczne. Rynek hipoteczny obejmuje różne formy pisemnego zabezpieczenia zaciąganego długoterminowego długu - w postaci obciążenia hipoteki.

Zabezpieczenie spłaty długu na nieruchomości dłużnika następuje przez wpisanie kwoty długu

do księgi wieczystej, co zapewnia wierzycielowi prawo przejęcia danej nieruchomości, jeśli dłużnik nie wywiąże się terminowo ze swoich zobowiązań.

Kredyty hipoteczne mają postać celowych pożyczek średnio- oraz długoterminowych i są instrumentami finansowymi, stosowanymi na rynku kapitałowym głównie przez banki hipoteczne. Z reguły kredyty hipoteczne udzielane są na cele inwestycyjne i wykorzystywane do finansowania budownictwa mieszkaniowego, nabywania domów, mieszkań, działek budowlanych oraz innych nieruchomości.

> RYNEK SKYPTÓW DŁUŻNYCH

Rozbudowanym segmentem rynku finansowego jest rynek papierów dłużnych. Obejmuje on papiery dłużne krótkoterminowe, nazwane często bonami certyfikatami pieniężnymi czy wekslami komercyjnymi. Papiery dłużne są dokumentami, w których emitent potwierdza zaciągnięcie pożyczki i zobowiązuje się do jej zwrotu w ustalonym terminie oraz do zapłacenia odsetek. Są to papiery pożyczkowe, podobne do obligacji, jednak różnią się odmiennymi zasadami emisji i obrotu. Dominującą formułą prawną skryptów dłużnych jest weksel.

> RYNEK TRANSAKCJI TERMINOWYCH

Transakcje terminowe polegają na zawieraniu umów o nabycie praw kupna lub sprzedaży określonego instrumentu finansowego (obligacji, akcji) w ustalonym terminie w przyszłości (np. za 3 miesiące) po z góry określonej cenie realizacji.

Transakcje terminowe dzielą się na:

- warunkowe (obcyjne), przy których nabywający prawa nie ma obowiązku ich realizacji

- bezwarunkowe, zobowiązujące umawiające się strony do realiwacji przyjętych warunków umowy

3. Główni uczestnicy rynku kapitałowego

> INWESTORZY

W ogólnym rozumieniu pojęciem inwestora określa się kogoś, kto posiada fundusze (kapitał) i przeznacza je na dobra majątkowe (inwestycje). Inwestor na rynku kapitałowym to osoba

fizyczna lub prawna, która angażuje swój kapitał (oszczędności) w celu jego pomnożenia (osiągnięcia zysku).

> POŚREDNICY NA RYNKU KAPITAŁOWYM

Spośród pośredników na rynku papierów wartościowych należy wymienić przede wszystkim:

- domy maklerskie i instytucje finansowe (banki inwestycyjne), spełniające funkcje brokera i dealera (w zależności od posiadanych uprawnień).

- Instytucje organizujące rynek i obrót papierami wartościowymi, wyspecjalizowane instytucje finansowe.

> EMITENCI

4. Rynek pierwotny i wtórny

Charakterystyczną cechą rynku kapitałowego jest jego podział na dwa poziomy:

> RYNEK PIERWOTNY

W ujęciu ogólnym na rynku kapitałowym pierwotnym odbywa się sprzedaż wyemitowanych papierów wartościowych. Jest to pierwotna sprzedaż inwestorom wypuszczonych przez emitenta instrumentów rynku kapitałowego. Na tym rynku rozpoczyna się proces inwestowania w nowe papiery wartościowe.

Decydujące znaczenie na rynku kapitałowym mają emisje papierów wartościowych przeprowadzane w ofercie publicznej, skierowanej do licznych, nieznanych inwestorów.

> RYNEK WTÓRNY

Wyemitowane i sprzedane inwestorom papiery wartościowe na rynku pierwotnym

wprowadzane są do obrotu na rynku wtórnym. Na tym rynku odbywa się handel papierami

wartościowymi, znajdującymi się w posiadaniu nabywców (inwestorów).

Transakcje kupna-sprzedaży wyemitowanych wcześniej instrumentów rynku kapitałowego zawierane są pomiędzy inwestorami bez udziału emitenta.

Wtórny rynek kapitałowy spełnia szereg ważnych funkcji ekonomicznych:

- dokonuje wyceny kapitału na podstawie kształtowania się rynkowych cen papierów wartościowych

- wpływa na mobilizację kapitału poprzez kształtowanie się trendów koniunktury znajdujących się w obrocie papierów wartościowych

- umożliwia transformację kapitału na różne instrumenty rynku kapitałowego, a także jego przepływ na różne rynki.

Rodzaje obrotu na rynku

kapitałowym wtórnym

obrót giełdowy

obrót pozagiełdowy

obrót na rynku prywatnym

Rys. 3. Rodzaje obrotu na rynku kapitałowym.

> OBRÓT GIEŁDOWY

Najbardziej zorganizowany i bezpieczny jest giełdowy obrót papierami wartościowymi. Centralną instytucją organizującą transakcje kupna-sprzedaży papierów wartościowych w obrocie giełdowym wtórnym są giełdy papierów wartościowych.

Obrót giełdowy ma charakter publiczny, opiera się na szczegółowych unormowaniach prawnych i odbywa się według ustalonych procedur.

Na współczesnych rozwiniętych rynkach kapitałowych działają nie tylko tradycyjne giełdy papierów wartościowych, ale również giełdy elektroniczne na rynku pozagiełdoym.

> OBRÓT POZAGIEŁDOWY

Na współczesnych rynkach kapitałowych duże znaczenie ma również obrót pozagiełdowy (OTC - Over The Counter Market). Odbywa się on poza obrotem na giełdach papierów wartościowych i stanowi część kapitałowego rynku wtórnego. Z rynku pozagiełdowego korzystają głównie mniejsze spółki, o krótkim okresie działalności, ale dynamicznie rozwijające się i atrakcyjne dla inwestorów.

Rynek pozagiełdowy jest rynkiem publicznym, regulowanym stosownymi przepisami prawnymi i procedurami postępowania. Charakteryzuje się mniejszymi wymaganiami w stosunku do notowanych spółek.

Transakcje na rynku pozagiełdowym przeprowadzane są przez domy maklerskie na zasadach kantorowych lub za pośrednictwem giełd elektronicznych.

> OBRÓT NA RYNKU PRYWATNYM

Jest to najstarsza forma obrotu papierami wartościowymi. Inwestorzy dokonują transakcji kupna-sprzedaży papierów wartościowych w drodze bezpośrednich negocjacji lub za pośrednictwem maklerów-dealerów. Obrót na tym rynku odbywa się z pominięciem giełdy i nie ma charakteru publicznego.

Obrót prywatny papierami wartościowymi odbywa się z zachowaniem norm prawnych, ogólnych i szczegółowych, dotyczących rynku kapitałowego, obowiązujących w danym kraju.

Rynek prywatny ma charakter rynku niezorganizowanego.

5. Czynniki i instytucje regulujące rynek kapitałowy i obrót papierami wartościowymi

Podstawowe czynniki, pozwalające określić rynki kapitałowe jako regulowane:

1. przepisy prawa

2. procedury postępowania uczestników rynku kapitałowego

3. wyspecjalizowane instytucje organizujące rynek

> INSTYTUCE REGULUJĄCE RYNEK KAPITAŁOWY

Istotną rolę w tym zakresie spełniają wyspecjalizowane instytucje działające na rynku kapitałowym:

- instytucje organizujące przeprowadzanie transakcji kupna-sprzedaży papierów wartościowych - giełdy papierów wartościowych

- instytucje nadzorujące funkcjonowanie publicznego rynku kapitałowego i czuwające nad bezpieczeństwem jego uczestników, głównie inwestorów - komisje papierów wartościowych

- instytucje pośrednicząco-doradcze (domy maklerskie, banki inwestycyjne, firmy konsultingowe)

- inne instytucje usługowe (np. firmy depozytów zdematerializowanych papierów wartościowych, banki rozliczeniowe)

> GIEŁDY PAPIERÓW WARTOŚCIOYCH

W ujęciu potocznym giełda jest miejscem, gdzie dokonywane są publiczne operacje kupna-sprzedaży. Można wyróżnić wiele rodzajów giełd - towarowe, nieruchomości, pieniężne, papierów wartościowych. Mają one obecnie charakter zorganizowanego, wyspecjalizowanego rynku.

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Podstawowa działalność

Publiczne organizowanie i przeprowadzanie transakcji

Kupna-sprzedaży papierów wartościowych

Funkcje giełdy

Miejsce oferowania kapitału

i konfrontacji z popytem

Wycena

kapitału

Skoncentrowany obrót papierami wartościowymi,

Zapewnianie płynności i bezpieczeństwa transakcji

Alokacja

kapitału

Rys. 4. Podstawowa działalność i funkcje giełdy papierów wartościowych.

Wartość nominalna w odniesieniu do akcji jest wielkością wynikającą z podziału majątku akcyjnego spółki na określoną ilość akcji o równej wartości . Nabywca akcji o danej wartożci nominalnej jest udziałowcem majątku akcyjnego spółki w wysokości tej wartości.

Wartość nominalna obligacji jest wielkością wyszczególnioną w dokumencie (obligacji). Określa ona kwotę, którą zobowiązuje się wypłacić emitent po upływie terminu wykupu obligacji.

Od wartości nominalnej naliczane są odsetki.

Wartość emisyjna jest ceną, po której emitent lub upoważniona przez niego instytucja pośrednicząca sprzedaje akcje na pierwotnym rynku kapitałowym. Wartość emisyjna akcji w świetle przepisów prawa polskiego nie może być niższa od wartości nominalnej.

Wartość rynkowa obligacji i akcji określa popyt i podaż oraz koniunktura rynkowa. Wartość rynkowa obligacji oraz akcji znajdujących się w obrocie giełdowym wyrażają kursy giełdowe. Wartość rynkowa jest rzeczywistą wyceną papierów wartościowych.

1. Obligacje

Obligacje mają dominujący udział w rynku papierów wartościowych, znacznie wyższy niż rynek akcji. Jako dokumenty wierzytelnościowe potwierdzające zaciągnięcie długu są uznaną formą lokat oszczędności, zapewniając z góry określony dochód z oprocentowania i bezpieczną lokatę kapitałową.

Obligacja powinna zawierać następujące dane:

- nazwę i siedzibę emitenta

- podstawę prawną emisji

- nazwę obligacji i cel jej wyemitowania

- wartość nominalną i numer kolejny obligacji oraz serię

- oznaczenie obligatariusz - przy obligacji imiennej

- określenie warunków zbywania obligacji imiennej

- datę, od której nalicza się oprocentowanie, wysokość i zasady oprocentowania, terminy jego wypłaty i miejsce płatności oraz warunki wykupu

- wysokość i zasady gwarancji oraz oznaczenie podmiotu gwarantującego

- zakres i formę zabezpieczenia albo informacją o jego braku

- miejsce i datę wystawienia obligacji oraz datę nabycia

- podpisy osób uprawnionych do zaciągania zobowiązań w imieniu emitenta.

Poziom oprocentowania obligacji zwykle skorelowany jest z pozycją emitenta na rynku oraz stanem zabezpieczenia.

2. Akcje

Akcje należą do udziałowych papierów wartościowych, potwierdzających prawo do współwłasności w spółce akcyjnej. Akcja jest częścią kapitału akcyjnego spółki, wynikającą z jego podziału na akcje o równej wartości nominalnej. Akcje są niepodzielne i zbywalne.

Zgromadzenie wymaganego przepisami kapitału akcyjnego na zawiązanie spółki oraz dalszy jej rozwój (podwyższenie kapitału) może być dokonane:

- na rynku kapitałowym prywatnym przez wniesienie udziałów majątkowych zainteresowanych danym przedsięwzięciem udziałowców (minimum trzech)

- na rynku kapitałowym publicznym, w drodze publicznej sprzedaży wyem ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Rynek kapitałowy [95]

  • podgląd pobierz opis 01. Struktura rynku kapitałowego
  • podgląd pobierz opis 02. Inwestowanie bezpośrednie i pośrednie
  • podgląd pobierz opis 03. Rodzaje papierów wartościowych
  • podgląd pobierz opis 04. Prawo rynku kapitałowego na tle systemu prawa w Polsce
  • podgląd pobierz opis 05. Źródła prawa w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi
  • podgląd pobierz opis 06. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - przepisy og...
  • podgląd pobierz opis 07. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
  • podgląd pobierz opis 08. Działalność maklerska
  • podgląd pobierz opis 09. Wprowadzanie papierów wartościowych do publicznego obrotu
  • podgląd pobierz opis 10. Rynek regulowany
  • podgląd pobierz opis 11. Rynek giełdowy
  • podgląd pobierz opis 12. Rynek pozagiełdowy
  • podgląd pobierz opis 13. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych
  • podgląd pobierz opis 14. Znaczne pakiety akcji
  • podgląd pobierz opis 16. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 17. Warunki i tryb dopuszczania do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 18. Wprowadzanie papierów wartościowych do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 19. Papiery wartościowe notowane na GPW w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 20. Instrumenty pochodne
  • podgląd pobierz opis 21. Indeksy giełdowe
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2014 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl tekstomania.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online